شاید بسیاری از تریدرهای مبتدی به طور دقیق ندانند که کال مارجین یا فراخوانی اعتبار چیست؟ چگونه اتفاق میافتد؟ و در صورتی که به چنین وضعیتی دچار شدند، بهتر است چه کاری انجام دهند. Call Margin در واقع هشداری است که از سوی بروکر برای تریدر ارسال میشود. در بازارهای مختلف، این پیام ممکن است به روشهای مختلف برای تریدر ارسال شود اما در فارکس فقط با یک روش کاملا خاص به معاملهگر اطلاعرسانی میشود که در ادامه به آن میپردازیم.
در ابتدا قبل از اینکه این مقاله را مطالعه کنید، اگر در حال یادگیری فارکس هستید و نیاز به یک آموزش کامل دارید، توصیه میکنیم وارد صفحه آموزش فارکس شوید.
کال مارجین چیست؟
کال مارجین یا «فراخوانی اعتبار» به تریدر هشدار میدهد که موجودی سرمایهی او در حسابی که هماکنون پوزیشن باز دارد به حداقل مقدار مورد نیاز برای ادامهی ترید رسیده است. درست مانند خودرویی است که شما سوار میشوید و حین رانندگی، آمپر بنزین را میبینید که به خط قرمز یا مرز هشدار رسیده است.
در چنین مواقعی چه میکنید؟ وقتی میزان سوخت به حداقل میرسد، باید در نزدیکترین جایگاه سوختگیری کنید، وگرنه چه بسا در چند کیلومتر جلوتر تهماندهی سوخت نیز تمام شده و به مقصد نمیرسید. کال مارجین هم در واقع همان آمپر سوخت خودرو ترید شما در فارکس است و سرمایه شما هم سوخت این خودرو محسوب میشود!
بنابراین، وقتی پوزیشن در ضرر قرار داشته باشد و آن را نبندید، سرانجام، موجودی شما به حدی کم میشود که سیستم بروکر به طور خودکار هشدار «کال مارجین» یا به عبارتی «فراخوان اعتبار» صادر میکند تا سرمایهی بیشتری واریز کنید.
در این بازار، معنی کال مارجین شدن با لیکوئید شدن هیچ تفاوتی ندارد زیرا چندین سال فعالیت در این بازار ثابت کرده که بروکرها زمانی به تریدرها اعلام کال مارجین میکنند، که او در مرز لیکوئید شدن قرار داشته باشد.
کال مارجین چگونه رخ می دهد؟
فراخوان مارجین از یک معاملهگر میخواهد که یا داراییهای اضافی را به عنوان وثیقه در اختیار بروکر قرار دهد یا به سرعت، بخشی از سرمایهگذاریهایی را که با پول قرض گرفته شده خریداری کرده است، بفروشد. اگر تریدری با سرمایه کوچک هستید، call margin میتواند به شما آسیب روانی و مادی زیادی وارد کند به طوری که در تریدهای بعدی نیز از ترس کال مارجین شدن، ممکن است تمرکز خود را از دست بدهید و معاملهای را که شاید سود خوبی داشته باشد، با کوچکترین اصلاح قیمتی، با زیان یا با یک سود بسیار جزئی ببندید.
در بازار سهام وقتی حدود ۲۵ تا یک سوم (گاهی اوقات نیز به درخواست تریدر تا ۴۰ درصد) سرمایهی تریدر با افت مواجه شود، بروکر برای او پیغام کال مارجین ارسال میکند. این هشدار از طریق ایمیل، پیامرسانهای اجتماعی، تماس تلفنی و… به معاملهگر اطلاعرسانی میشود. حتی امکان دارد هنگامی که میزان زیان بخواهد به بیش از این مقدار افزایش یابد، طبق قراردادی که از قبل بین آنها منعقد شده، بدون اطلاع یا اجازهی تریدر، پوزیشن بسته شود تا از افزایش زیان جلوگیری به عمل آورد.
اما در بازار فارکس این چنین نیست و بروکر با هیچ تریدری تماس نمیگیرد. زیرا در این بازار، اغلب تریدرها خردهپا هستند و با اعداد و ارقام کوچک معامله میکنند. از سوی دیگر، طرف معاملهی تریدر، در اکثر موارد خود بروکر است، بنابراین کارگزاریها بیشتر به سود خود میاندیشند و باخت تریدر یعنی برد بروکر! بنابراین، هنگامی که زیان تریدر حتی به بیش از ۵۰ درصد هم میرسد، بروکر به هیچ عنوان برای او هشدار کال مارجین نمیفرستد و این وضعیت تا جایی ادامه پیدا میکند که اکثر سرمایهی تریدر از دست برود و به لیکوئید شدن ختم گردد.
تفاوت لیکوئید و کال مارجین
در بازار فارکس لیکوئید شدن بدترین اتفاقی است که میتواند برای یک تریدر رخ دهد زیرا وقتی یک تریدر لیکوئید میشود یعنی تمام سرمایهی خود را از دست داده است. ترید با اهرم بالا (لوریج) در معاملاتی که قیمت خلاف پوزیشن باز شده حرکت میکند، سرعت لیکوئید شدن را افزایش میدهد. اگر هنوز تفاوت بین اهرم و مارجین را نمیدانید، پیشنهاد میکنیم مقالهی تفاوت اهرم و مارجین را مطالعه کنید. این گونه معاملات معمولا زمانی رخ میدهد که تریدر از حد ضرر (استاپلاس Stop Loss) استفاده نمیکند یا اگر حد ضرر قرار میدهد، هنگامی که قیمت به استاپلاس نزدیک میشود، مکان آن را تغییر میدهد.
اما در کال مارجین اما تمام سرمایهی تریدر از بین نمیرود بلکه طبق فرمول بروکر که اتفاقا بین بروکرها نیز متفاوت است، هنگامی که مقدار درصد مشخصی از سرمایهی تریدر باقی بماند، بروکر به او هشدار میدهد تا موجودی حساب خود را افزایش دهد یا معامله (یا معاملاتی) را که در ضرر قرار دارد ببندد. با بستن معاملهای که در ضرر قرار دارد حداقل بخش کوچکی از سرمایهی تریدر باقی میماند تا بتواند در معاملات بعدی استفاده کند.
مشکل بسیار مهمی که به خصوص گریبان تریدرهای مبتدی را میگیرد این است که حتی هشدار call margin را نیز جدی نمیگیرند یا منتظر میمانند تا معجزهای رخ دهد! این گروه از تریدرها عوض این که به محض دریافت هشدار کال مارجین بلافاصله هر تعداد پوزیشنی را که در ضرر دارند ببندند تا لااقل از زیان بیشتر جلوگیری شود، دقیقا برعکس عمل میکنند. آنها آنقدر چارت چشم میدوزند تا شاید معجزهای رخ دهد اما سرانجام بروکر به طور خودکار معامله ی آنها را میبندد. تازه آن موقع است که انگار از خواب بیدار میشوند. تریدر ها ساعت های زیادی را به مانیتور خیره می شوند و تغییرات چارت را دنبال می کنند، از همین رو انتخاب بهترین رنگ چارت برای چشم می تواند از هر گونه خستگی و کاهش تمرکز جلوگیری کند ضمن این که عملکرد ذهنی را در زمان تصمیم گیری بهبود می دهد.
نکتهی بسیار مهم این است که بازار فارکس تقریبا تافتهای جدا بافته از سایر بازارهای مالی است. در این بازار، معنی کال مارجین شدن با لیکوئید شدن هیچ تفاوتی ندارد زیرا چندین سال فعالیت در این بازار ثابت کرده که بروکرها زمانی به تریدرها اعلام کال مارجین میکنند، که او در مرز لیکوئید شدن قرار داشته باشد. حتی اگر تریدر همزمان با هشدار کال مارجین، سریعا پوزیشنهای خود را ببندد، باز هم سرمایهای بین صفر تا نهایتا کمتر از پنج درصد باقی میماند که عملا چندان تفاوتی با لیکوئید شدن ندارد.
چگونه متوجه کال مارجین شویم؟
روش خبردار شدن از کال مارجین در فارکس بسیار ساده است. بدون تردید هر تریدر مبتدی حداقل با پنجرهی ترمینال (Terminal) در متاتریدر یا دیگر پلتفرمی که ترید انجام میدهد آشنایی دارد. در بخش تحتانی این پنجره میتوانید حدود ۱۱ کادر مستطیل شکل کوچک را ببینید که در داخل اولین کادر واژهی Trade درج شده است. وقتی روی این کادر کلیک کنید، میتوانید وضعیت معاملات باز یا معاملات شرطی (Pending) خود را به شکل آنلاین و با تغییرات آنی در ردیفهای افقی مشاهده کنید. مشخصات اوردر مانند تاریخ و ساعت باز شدن پوزیشن، نوع سفارش (Buy یا Sell)، حجم سفارش، نام نماد، قیمت باز شدن، نقاط حد سود و حد ضرر و… در آن نمایش داده میشود. (تصویر زیر)
هنگامی که شما پوزیشن باز داشته باشید، به صورت آنی و لحظهای همراه با رفتار قیمت در چارت، مقدار Balance (سرمایهی اصلی)، Equity (موجودی آنی با احتساب سود یا زیان)، Margin (مقدار ودیعه ی معاملات باز)، Free Margin (سرمایهی آزاد که برای باز کردن تریدهای دیگر میتوانید استفاده کنید)، Margin Level (نمایش نسبت بین موجودی واقعی حساب و مارجین استفاده شده به صورت درصد)، مقدار سود یا زیان، سواپ و برخی اطلاعات دیگر را مشاهده کنید.
اطلاعات هر ردیف مربوط به یک ترید است. اکنون به طور لحظهای و همراه با تغییرات قیمت، میتوانید میزان باقیماندهی سرمایهی خود را ببینید. اگر پوزیشن یا پوزیشنهای باز شما در ضرر باشند و این وضع ادامه پیدا کند، سطح باقی مانده حساب شما تا نزدیک صفر شدن کاهش پیدا میکند. هنگامی که از موجودی کل تنها چند درصد برای شما باقی مانده باشد، این ردیفهایی که اطلاعات ترید را نمایش میدهند، به ترتیب از بیشترین میزان زیان به کمترین، به ترتیب قرمز رنگ میشوند، که این قرمز رنگ شدن در واقع همان هشدار call margin است و مفهوم آن این است که بروکر به شما اعلام میکند یا سرمایه واریز کنید یا این پوزیشن را در ضرر ببندید.
چگونه از کال مارجین جلوگیری کنیم؟
حالا که متوجه شدید کال مارجین چیست، باید یاد بگیرید که چگونه از بروز آن جلوگیری نمایید.
در مثال بالا، وقتی آمپر سوخت خودرو نشان میدهد که میزان سوخت کافی برای ادامهی سفر ندارید، چه میکنید؟ لابد یا تصمیم میگیرید در نزدیکترین پمپ بنزین، تجدید سوختگیری انجام دهید یا اگر پول برای خرید سوخت نداشته باشید، خودرو را به پارکینگ منزل منتقل کرده و از ادامه سفر با آن صرفنظر میکنید.
برای جلوگیری از دریافت هشدار call margin نیز مانند مثال بالا دو راه حل دارید. یا باید به حساب خود در نزد بروکر پول واریز کنید و موجودی حساب خود را افزایش دهید یا پوزیشنی را که باز دارید و در ضرر قرار دارد، سریعا ببندید. اگر پوزیشن فوق را ببندید، از ضرر و زیان احتمالیِ بیشتر جلوگیری میکنید اما آنچه از مارجین شما باقی مانده، تغییر نمیکند. اما با واریز سرمایه، موجودی حساب شما افزایش مییابد و در صورتی که تمایل داشته باشید، معامله میتواند همچنان باز بماند و ادامه داشته باشد.
البته این موارد برای زمانی است که شما هشدار کال مارجین شدن را از بروکر دریافت میکنید، اما موضوع مهمتر این است که چه تدابیری را درنظر بگیرید که کار به کال مارجین و فراخوانی اعتبار نرسد؟
- بهترین روش برای جلوگیری از دریافت هشدار کال مارجین این است که حتیالامکان سعی کنید در معامله از اهرم یا لوریج استفاده نکنید.
- اگر سرمایهی شما بسیار اندک است و چارهای جز استفاده از لوریج ندارید، سعی کنید نهایتا از اهرم بیش از 10x یعنی لوریج ۱۰ برابری استفاد نکنید. بهترین میزان اهرم برای تریدرهای مبتدی استفاده از لوریج ۱ تا ۴ برابری است.
- برای معاملهای که باز میکنید حتما حد ضرر بگذارید. بعضی از تریدرها حدضرر نمیگذارند و میگویند ما یک ناحیهای را برای استاپلاس در نظر گرفتهایم که اگر قیمت از آن ناحیه عبور کرد، به صورت دستی معامله را ببندیم. سعی کنید چنین روش خطرناکی را هرگز تجربه نکنید زیرا گاهی اوقات، قیمت به طور ناگهانی بیش از یکصد پیپ جهش میکند. در چنین وضعیتی تا تصمیم به بستن پوزیشن بگیرید، قیمت ممکن است مسیر زیادی را طی کند. همچنین در چنین لحظاتی به دلیل ترافیک بالا برای باز کردن یا بستن پوزیشن از سوی بسیاری از تریدرهای دیگر، ممکن است سرور پاسخگو نباشد و دستور بستن پوزیشن شما را اجرا نکند. چه بسا زیان سنگینی را متحمل شوید.
- بدون تحلیل دقیق به معامله ورود نکنید. سعی کنید احساسات و به خصوص طمع را در کنار بگذارید.
- چند دقیقه قبل و بعد از خبرهای مهم از انجام معامله خودداری کنید زیرا در چنین اوقاتی نوسانهای بازار بسیار شدید است و ممکن است باعث نابودی سرمایه شما شود.
- همیشه مدیریت سرمایه و حجم معامله در فارکس رعایت شود. اکثر کسانی که کال مارجین میشوند، به دلیل عدم مدیریت سرمایه است.
- همواره سعی کنید مقداری از سرمایه خود را پسانداز کنید تا درصورت از دست رفتن بخشی از آن، بتوانید از حساب پسانداز، موجودی از دست رفته را جایگزین کنید.
- در هنگام دریافت هشدار کال مارجین سعی کنید به طور سریع حساب یا حسابهایی را که در ضرر هستند ببندید و از بزرگتر شدن میزان زیان جلوگیری کنید.
فرمول محاسبه کال مارجین در فارکس
دانستن سطح کال مارجین بسیار مهم است، چون این دیدگاه را به شما میدهد که تا چه حد میتوانید معاملات در ضرر را نگه دارید یا معاملات جدید باز کنید. فرمول کال مارجین به شرح زیر است:
سطح مارجین = (اکوییتی تقسیم بر مارجین) × 100
برای مثال تصور کنید شما یک حساب با بالانس 1000 دلار دارید و یکترید شما با ضرر 1000 باز است، بنابراین سطح مارجین شما 1000 تقسیم بر 1000 × 100 است که مساوی با 100% خواهد بود و به معنای کال مارجین شدن است. پس شما امکان ایجاد پوزیشن جدید را ندارید و برای نگهداری از همین پوزیشن بازی که در حال حرکت خلاف مسیر است و ضرر آن بیشتر میشود، حتماً باید حساب خود را شارژ کرده، یا بخشی از معامله یا کل آن را ببندید.
آنچه در مقاله کال مارجین چیست خواندیم:
کابوس هر تریدری «کال مارجین» شدن یا دریافت هشدار فراخوان اعتبار است که در فارکس با «لیکوئید شدن» چندان تفاوتی ندارد. به همین دلیل، این روزها اکثر کسانی که میگویند« کال شدم» یا «کال مارجین شدم» یعنی لیکوئید شده و تمام سرمایه خود را از دست داده است. در این مقاله برای این که کال مارجین نشوید، راهکارهایی ارائه شد. بنابراین، در ابتدا باید سعی کنید که کال مارجین نشوید و در نهایت اگر همچین هشداری دریافت کردید، از ضرر بیشتر جلوگیری نمایید.
مقالات پیشنهادی سردبیر:
محتوای این بخش صرفاً جنبه تحلیلی و اطلاعرسانی دارد و نباید به عنوان توصیه سرمایهگذاری یا سیگنال معاملاتی تلقی شود. مسئولیت تمامی معاملات و تصمیمات مالی بر عهده خود فرد است و این مجموعه هیچگونه مسئولیتی در قبال سود یا زیان احتمالی شما نخواهد داشت.
خوشحالیم که اطلاعات ارائهشده برای شما مفید بوده است.