نرخ بهره میزان درصدی است که وام‌دهنده از وام‌گیرنده در قبال پرداخت وام طلب میکند. نرخ بهره عموماً به صورت سالیانه اعلام میشود و به آن APR نیز می‌گویند. نرخ بهره عموماً از سوی بانک مرکزی اعلام میشود و برای کنترل شرایط مختلف اقتصادی توسط بانک مرکزی دست‌کاری میشود. ما در این مقاله به توضیح نرخ بهره و میزان تاثیر آن در جنبه‌های مختلف اقتصادی خواهیم پرداخت.
در ابتدا قبل از اینکه این مقاله را مطالعه کنید، اگر در حال یادگیری فارکس هستید و نیاز به یک آموزش کامل دارید، توصیه می‌کنیم وارد صفحه آموزش فارکس شوید.
نرخ بهره چیست؟
همان‌طور که گفتیم نرخ بهره به میزان درصدی گفته میشود که بانک از وام‌گیرنده دریافت میکند. مثلاً گفته میشود نرخ بهره وام 2% است، یعنی وام‌گیرنده به صورت سالیانه باید 2% اضافه‌تر از مبلغی که دریافت کرده به بانک پرداخت کند. نرخ بهره همچنین ممکن است روی سپرده‌ها نیز محاسبه شود. برخی از بانکهای جهان در برخی از شرایط اقتصادی حتی ممکن است بابت پولی که در بانک نگه می‌دارید، نرخ بهره دریافت کنند.
بهره اساساً هزینه‌ای اضافه است که بر وام‌گیرنده اعمال میشود که به آن هزینه پول نیز می‌گویند. هزینه پول یا نرخ بهره برای کسانی است که می‌خواهند وسیله‌ای خریداری کنند، یا کالایی مانند مسکن یا ماشین را بخرند. در کل تفاوت بین اصل پولی که دریافت می‌کنید و همچنین پولی که بعداً به بانک پرداخت می‌کنید را نرخ بهره می‌گویند. همچنین برای مطالعه بیشتر راجب فاندامنتال می‌توانید به مقاله تحلیل فاندامنتال مراجعه کنید.
نرخ بهره هزینه‌ای است که شما علاوه بر مبلغ وام، به وام‌دهنده می‌پردازید. هر چه نرخ بهره بالاتر باشد، مبلغ بیشتری به بانک‌ها پرداخت خواهید کرد.
تاثیر نرخ بهره در اقتصاد چیست؟
نرخ بهره یکی از عوامل بسیار مهم است که بانک مرکزی از طریق آن روی اقتصاد تاثیر می‌گذارد. با افزایش هزینه وام که همان نرخ بهره است، بانک مرکزی می‌تواند بر بسیاری از نرخ‌های بهره دیگر مانند وام‌های شخصی، وام‌های تجاری و وام‌های مسکن تاثیر بگذارد. این امر به طور کلی وام گرفتن را سخت و هزینه‌بر کرده، تقاضا برای وام را کاهش می‌دهد و اقتصاد بد را متعادل میکند. از سوی دیگر، کاهش نرخ بهره در اقتصاد، وام گرفتن را آسان‌تر کرده و سرمایه‌گذاری را افزایش می‌دهد.
عوامل تاثیرگذار بر نرخ بهره
معمولاً زمانی که شرایط اقتصادی کم‌ریسک باشد، نرخ بهره بسیار پایین‌تر است و زمانی که ریسک بالاتر باشد نرخ بهره بیشتر نیز میشود، زیرا ریسک وام‌دهنده و حتی وام‌گیرنده کاهش پیدا میکند. وقتی هزینه بدهی بالا باشد، یعنی همان هزینه وام گرفتن، مردم را از این کار منصرف میکند و تقاضای مصرف‌کننده را کاهش می‌دهد. نرخ بهره با تورم افزایش می‌یابد تا بتواند آن را جبران نماید.
بانک‌ها عموماً برای مبارزه با تورم از نرخ بهره بالاتری استفاده می‌کنند. در شرایط اقتصادی که نرخ بهره بالاست مردم به استقراض روی می‌آورند، پس بازار سهام آسیب می‌بیند. همچنین وقتی نرخ بهره بالا می‌رود، نرخ سود بانکی نیز بالا می‌روند پس سرمایه‌گذاران ترجیح میدهند یک سود امن از بازار دریافت کنند.
گاهی بانک‌ها برای تحریک اقتصاد، نرخ بهره را پایین می‌آورند تا وام‌گیرندگان کسب‌وکار خود را توسعه دهند یا پول به بازار سرمایه تزریق کنند. این کارها منجر به توسعه اقتصادی میشود.
شاید دولت‌ها نرخ‌های بهره پایین‌تر را ترجیح دهند، اما این کار منجر به عدم تعادل بازار می‌شوند که در آن تقاضا بیش از عرضه شده و باعث تورم میشود. هنگامی که تورم رخ می‌دهد، نرخ بهره هم افزایش می‌یابد.
محاسبه‌ی نرخ بهره
بگذارید محاسبه نرخ بهره را بر اساس یک فرمول و مثال به شما بگوییم. اگر یک وام ۳۰۰۰۰۰ دلاری از بانک بگیرید و در قرارداد وام قید شده باشد که نرخ سود وام ۴٪ می‌باشد، به این معنی است که باید مبلغ اصلی وام ۳۰۰۰۰۰ دلار + (۴٪ x ۳۰۰,۰۰۰ دلار) را به بانک بپردازید. ) = ۳۰۰۰۰۰ دلار + ۱۲۰۰۰ دلار = ۳۱۲۰۰۰ دلار.
مثال بالا بر اساس فرمول سود ساده سالانه محاسبه شده است که عبارت است از:
سود ساده = اصل x نرخ بهره x زمان
فردی که این وام را گرفته است باید در پایان سال ۱۲۰۰۰ دلار سود بپردازد، با این فرض که این وام فقط یک قرارداد وام یک ساله است. اگر وام مسکن ۳۰ ساله باشد، سود پرداختی به شرح زیر خواهد بود:
بهره ساده = ۳۰۰,۰۰۰ دلار x ۴ درصد x ۳۰ = ۳۶۰,۰۰۰ دلار
چه کسی مسئول تعیین نرخ بهره است؟
در هر کشور بانک مرکزی و در آمریکا فدرال رزرو مسئول سیاست‌های پولی مالی است که یکی از مهم‌ترین آنها تعیین نرخ بهره است، اما سیاست‌گذاری‌ها توسط مشورت کلی دولت، بانک مرکزی و کارشناسان اقتصادی رخ می‌دهد. در کشورهای دیگر نیز بانکهای مرکزی براساس سیاست‌های کلان نرخ بهره را مشخص می‌کنند.
تاثیر نرخ بهره بر ارزهای بازار فارکس
یکی از عوامل تاثیرگذار مهم در اقتصاد و ارزش پول ملی هر کشور نرخ بهره است. معامله‌گران بزرگ فارکس به طور مستقیم نرخ بهره و تغییرات آن را دنبال می‌کنند. هرگونه تغییر در نرخ بهره فارکس به نفع یا به ضرر آنها است. به عنوان مثال، اگر نرخ بهره برای یک جفت ارز افزایش یابد، ارزش آن جفت ارز نیز افزایش می‌یابد و باعث میشود سود بیشتری از آن کسب کنید.
از سوی دیگر، هنگامی که نرخ بهره یک جفت ارز به طور ناگهانی کاهش می‌یابد، ارزش آن نیز همراه با آن کاهش می‌یابد و منجر به ضرر شما میشود. زمانی که نرخ بهره یک ارز افزایش می‌یابد، تقاضا نیز برای آن افزایش می‌یابد، زیرا بازدهی بالاتری نسبت به سایر ارزها دارد. از سوی دیگر، زمانی که نرخ بهره یک جفت ارز کاهش می‌یابد، بیشتر معامله‌گران برای جلوگیری از ضررهای بزرگ، آن را در مقابل ارز قوی‌تر می‌فروشند.
واکنش خبر نرخ بهره در فارکس
زمانی که نرخ بهره در بازار فارکس منتشر میشود، معمولا واکنش‌های قیمتی شدیدی در بازار رخ می‌دهد که تریدرها با آن روبرو می‌شوند. برای درک بهتر این موضوع، در نمودار NZDUSD مشاهده می‌کنید که قیمت پس از اعلام نرخ بهره آمریکا چه واکنشی نشان داده است.
تریدرهایی که به‌تازگی با این بازار آشنا شده‌اند، باید در زمان انتشار اخبار مهم اقتصادی که مستقیما بر اقتصاد یک کشور بزرگ مثل آمریکا تاثیرگذار است، از انجام معاملات خودداری کنند.
آنچه در مقاله نرخ بهره چیست و تاثیر آن در اقتصاد کشورها خواندیم:
نرخ بهره همان‌طور که گفتیم یک عدد درصدی است که وام‌دهنده از وام‌گیرنده دریافت میکند. به طور کلی بانکهای مرکزی اغلب میزان نرخ بهره را تعیین خواهند کرد. زمانی که اقتصاد قوی است نرخ بهره کاهش پیدا میکند، اما وقتی که اقتصاد ضعیف است و بانک‌ها می‌خواهد اقتصاد را تحریک کنند، نرخ بهره را کاهش میدهند تا هزینه گرفتن وام کم شود. واکنش کلی اقتصاد به تغییر نرخ بهره یک سال زمان‌بر است، اما بازارهای مالی مانند فارکس و سهام به سرعت به تغییر نرخ بهره واکنش نشان می‌دهد.
سوالات متداول
محتوای این بخش صرفاً جنبه تحلیلی و اطلاع‌رسانی دارد و نباید به عنوان توصیه سرمایه‌گذاری یا سیگنال معاملاتی تلقی شود. مسئولیت تمامی معاملات و تصمیمات مالی بر عهده خود فرد است و این مجموعه هیچ‌گونه مسئولیتی در قبال سود یا زیان احتمالی شما نخواهد داشت.
