پیوت چیست؟ آموزش جامع پیوت پوینت، فرمول، انواع و استراتژی معامله

انواع پیوت در تحلیل تکنیکال

پیوت در تحلیل تکنیکال در دو دسته بررسی می‌شود:

• پیوت قیمتی: سقف‌ها و کف‌های حاصل از چرخش قیمت روی نمودار که بر اساس اهمیت حرکت، به ماژور و مینور تقسیم می‌شوند.
• پیوت محاسباتی یا پیوت پوینت: سطوح احتمالی حمایت و مقاومت که با استفاده از داده‌های قیمت و فرمول مشخص محاسبه می‌شوند.

پیوت قیمتی (نقطه چرخش قیمت)

پیوت قیمتی، سقف یا کف محلی نمودار است که در محل چرخش قیمت شکل می‌گیرد. برای تشخیص آن، کندل‌های اطراف را بررسی می‌کنیم. اگر سقف یک کندل از سقف کندل‌های قبل و بعد بالاتر باشد، می‌تواند پیوت سقف باشد. در پیوت کف، کمترین قیمت کندل از کف کندل‌های اطراف پایین‌تر است. تعداد کندل‌های لازم برای این مقایسه به روش تشخیص بستگی دارد و تا کندل‌های بعدی شکل نگیرند، پیوت تأیید نمی‌شود.

پیوت ماژور (Major Pivot)

پیوت ماژور، سقف یا کف مهمی است که قیمت پس از آن، حرکت قابل‌توجهی در جهت مخالف انجام می‌دهد. برای مثال، اگر قیمت مدتی بالا برود و سپس از یک سقف وارد افتی بزرگ شود، آن سقف را می‌توان پیوت ماژور دانست. این نقاط برای تشخیص مسیر کلی روند به کار می‌روند، اما هر پیوت ماژور آغاز یک روند جدید نیست.

پیوت مینور (Minor Pivot)

پیوت مینور، چرخش کوچک قیمت درون یک موج بزرگ‌تر است که ساختار اصلی روند را تغییر نمی‌دهد. برای مثال، در مسیر یک حرکت صعودی، قیمت ممکن است چند بار افت کوتاهی داشته باشد و دوباره بالا برود. سقف‌ها و کف‌های این نوسان‌های کوچک، در مقیاس همان موج، پیوت مینور محسوب می‌شوند. این نقاط برای بررسی جزئیات حرکت قیمت کاربرد دارند، اما نباید هر شکست آن‌ها را نشانه برگشت روند اصلی دانست.

تشخیص پیوت ماژور و مینور با فیبوناچی و مکدی

فیبوناچی و مکدی به بررسی اندازه اصلاح و تغییر مومنتوم کمک می‌کنند، اما به‌تنهایی ماژور یا مینوربودن پیوت را تعیین نمی‌کنند. ابتدا موج اصلی را روی نمودار مشخص کنید، سپس این دو ابزار را کنار حرکت قیمت بررسی کنید:

• فیبوناچی اصلاحی: با رسم ابزار از ابتدای موج تا انتهای آن، مشخص می‌شود قیمت چه مقدار از حرکت قبلی را برگشته است. این اندازه‌گیری برای مقایسه اصلاح‌های کوچک و بزرگ کاربرد دارد. 
• مکدی: عبور خط MACD از خط صفر، نشانه تغییر جهت مومنتوم است و می‌تواند شاهد کمکی برای بررسی اهمیت چرخش باشد.

در نهایت، تصمیم را بر اساس اندازه موج و اثر چرخش بر ساختار قیمت بگیرید. رسیدن به یک درصد فیبوناچی یا تغییر علامت مکدی، به‌خودی‌خود پیوت را ماژور نمی‌کند.

پیوت محاسباتی (پیوت پوینت)

پیوت محاسباتی یا پیوت پوینت، سطحی است که با فرمول و داده‌های قیمت به دست می‌آید. در روش کلاسیک، قیمت سقف، کف و بسته‌شدن دوره قبل مبنای محاسبه است. پس برای مشخص‌کردن آن، نیازی به انتظار برای چرخش قیمت نداریم و می‌توان سطوح را از ابتدای دوره جدید روی نمودار نمایش داد.

پیوت پوینت چیست و چه کاربردی دارد؟

پیوت پوینت (Pivot point)  ابزاری برای مشخص‌کردن سطوح احتمالی حمایت و مقاومت است که یک سطح مرکزی با نماد P یا PP و چند سطح حمایتی S و مقاومتی R دارد. تعداد و فاصله این سطوح به نوع پیوت انتخاب‌شده بستگی دارد. کاربرد آن، مشخص‌کردن قیمت‌هایی است که واکنش بازار در اطرافشان ارزش بررسی دارد. معامله‌گر می‌تواند این سطوح را برای ارزیابی موقعیت قیمت و برنامه‌ریزی معامله در نظر بگیرد، اما برخورد قیمت با یک خط پیوت، به‌تنهایی نشانه برگشت یا ادامه حرکت نیست.

نقاط پیوت چگونه محاسبه می‌شوند؟

نقاط پیوت با استفاده از داده‌های قیمت و فرمول نوع انتخاب‌شده محاسبه می‌شوند. در روش کلاسیک، H بالاترین قیمت، L پایین‌ترین قیمت و C قیمت بسته‌شدن دوره قبل است. ابتدا پیوت مرکزی و سپس حمایت‌ها و مقاومت‌ها به دست می‌آیند:

P=H+L+C۳

R۱=۲P-LS۱=۲P-H

R۲=P+(H-L)S۲=P-(H-L)

در این فرمول‌ها، R۱ و R۲ مقاومت‌های اول و دوم و S۱ و S۲ حمایت‌های اول و دوم هستند. برای پیوت روزانه، داده‌های روز قبل و برای پیوت هفتگی، داده‌های هفته قبل استفاده می‌شود.

انواع پیوت پوینت

انواع پیوت پوینت در فرمول محاسبه، وزن داده‌های قیمت و تعداد سطوح حمایت و مقاومت تفاوت دارند. به همین دلیل، با داده‌های یکسان ممکن است خطوط متفاوتی روی نمودار نشان دهند. مدل‌های مورد بررسی عبارت‌اند از:

• پیوت پوینت کلاسیک (استاندارد)
• پیوت پوینت فیبوناچی
• پیوت پوینت کاماریلا
• پیوت پوینت وودی
• پیوت پوینت دیمارک

پیوت پوینت کلاسیک (استاندارد)

پیوت پوینت کلاسیک، سطح مرکزی را از میانگین سقف، کف و قیمت بسته‌شدن دوره قبل محاسبه می‌کند. فرمول پایه همان P = (H + L + C) ÷ ۳ است و فاصله حمایت‌ها و مقاومت‌ها به دامنه نوسان دوره قبل بستگی دارد. این مدل، نقطه شروع مناسبی برای یادگیری و بررسی واکنش قیمت به سطوح پیوت است.

پیوت پوینت فیبوناچی (Fibonacci Pivot Points)

پیوت پوینت فیبوناچی، فاصله حمایت‌ها و مقاومت‌ها از پیوت مرکزی را با نسبت‌های فیبوناچی تعیین می‌کند. سطح مرکزی مانند روش کلاسیک محاسبه می‌شود، سپس دامنه H − L در ضرایب ۰٫۳۸۲، ۰٫۶۱۸ و ۱ ضرب می‌شود. با افزودن و کم‌کردن این مقادیر از P، سه مقاومت و سه حمایت به دست می‌آید.

پیوت پوینت کاماریلا (Camarilla Pivot Points)

پیوت پوینت کاماریلا، حمایت‌ها و مقاومت‌های اصلی را حول قیمت بسته‌شدن دوره قبل محاسبه می‌کند. برای چهار سطح اول، دامنه نوسان در ۱٫۱ ضرب و بر ۱۲، ۶، ۴ و ۲ تقسیم می‌شود. افزودن این مقادیر به C مقاومت‌ها و کم‌کردن آن‌ها حمایت‌ها را می‌سازد. نزدیکی سطوح ابتدایی به قیمت بسته‌شدن، امکان بررسی واکنش‌های کوتاه‌مدت را فراهم می‌کند.

پیوت پوینت وودی (Woodie’s Pivot Points)

پیوت پوینت وودی در نسخه TradingView، به قیمت بازشدن دوره جاری وزن بیشتری می‌دهد. فرمول مرکزی آن P = (H + L + ۲O) ÷ ۴ است که O قیمت بازشدن دوره جدید را نشان می‌دهد. چون نسخه‌هایی با مبنای قیمت بسته‌شدن نیز وجود دارند، پیش از استفاده باید فرمول اندیکاتور انتخابی را بررسی کرد.

پیوت پوینت دیمارک (DeMark Pivot Points)

پیوت پوینت دیمارک، محاسبه را بر اساس رابطه قیمت بازشدن و بسته‌شدن دوره قبل تغییر می‌دهد. اگر C از O بیشتر باشد، سقف وزن بیشتری می‌گیرد و اگر کمتر باشد، کف پررنگ‌تر می‌شود. در حالت برابری نیز قیمت بسته‌شدن وزن بیشتری دارد. این مدل یک حمایت و یک مقاومت محاسبه می‌کند. 

مقایسه انواع پیوت پوینت

تفاوت کاربردی مدل‌ها در مبنای فرمول و تعداد سطوحی است که برای بررسی قیمت در اختیار می‌گذارند. تعدادهای جدول مطابق اندیکاتور رسمی TradingView است و سطح مرکزی را شامل نمی‌شود. ستون آخر، کاربرد پیشنهادی برای بررسی است و برتری عملکرد یک مدل را تضمین نمی‌کند.

نحوه محاسبه Pivot Point

برای محاسبه Pivot Point، قیمت‌های دوره قبل را در فرمول جای‌گذاری می‌کنیم. فرض کنید سقف روز قبل ۱۱۰، کف ۱۰۰ و قیمت بسته‌شدن ۱۰۵ باشد. محاسبه پیوت مرکزی و دو سطح اول به این صورت است:

• پیوت مرکزی: (۱۱۰ + ۱۰۰ + ۱۰۵) ÷ ۳ = ۱۰۵
• مقاومت اول: (۲ × ۱۰۵) − ۱۰۰ = ۱۱۰
• حمایت اول: (۲ × ۱۰۵) − ۱۱۰ = ۱۰۰
• مقاومت دوم: ۱۰۵ + (۱۱۰ − ۱۰۰) = ۱۱۵
• حمایت دوم: ۱۰۵ − (۱۱۰ − ۱۰۰) = ۹۵

این اعداد فرضی‌اند و فقط روش محاسبه را نشان می‌دهند. با شروع روز جدید، سطوح محاسبه‌شده روی نمودار قرار می‌گیرند و تا پایان همان دوره ثابت می‌مانند.

نحوه اضافه کردن پیوت پوینت به نمودار

برای اضافه‌کردن پیوت پوینت در TradingView، اندیکاتور داخلی Pivot Points Standard را به نمودار اضافه کنید و نوع محاسبه و دوره آن را تنظیم کنید. مراحل به این صورت است:

۱. نمودار نماد موردنظر را باز کنید و از نوار بالای نمودار، گزینه Indicators را انتخاب کنید.
۲. عبارت Pivot Points Standard را جست‌وجو و اندیکاتور داخلی TradingView را انتخاب کنید.
۳. تنظیمات اندیکاتور را باز کنید و در قسمت Type، مدل دلخواه مانند Classic را مشخص کنید.
۴. در Pivots Timeframe، دوره محاسبه مانند Daily یا Weekly را انتخاب کنید.

دوره محاسبه پیوت با تایم‌فریم نمودار متفاوت است، مثلا می‌توانید سطوح پیوت روزانه را روی نمودار پنج‌دقیقه‌ای ببینید.

چطور از نقاط پیوت در ترید استفاده کنیم؟

برای استفاده از نقاط پیوت در ترید، موقعیت قیمت نسبت به پیوت مرکزی و واکنش آن به حمایت‌ها و مقاومت‌ها را بررسی کنید. قرارگرفتن قیمت بالای P می‌تواند نشانه تمایل صعودی و پایین آن نشانه تمایل نزولی باشد، اما به‌تنهایی برای ورود کافی نیست. وقتی قیمت به یکی از سطوح می‌رسد، ببینید از آن برمی‌گردد یا آن را می‌شکند. برای مثال، اگر R۱ شکسته شود و قیمت در بازگشت بالای آن بماند، این مقاومت می‌تواند نقش حمایت بگیرد. در این حالت، R۲ یکی از اهداف احتمالی است، اما رسیدن قیمت به آن قطعی نیست.

استراتژی معامله با پیوت پوینت (پیوت تریدینگ)

استراتژی پیوت پوینت بر معامله برگشت قیمت از سطوح یا ادامه حرکت پس از شکست آن‌ها استوار است. دو سناریوی آموزشی برای اجرای این روش عبارت‌اند از:

• برگشت از سطح: اگر قیمت به S۱ برسد و یک کندل برگشتی صعودی تشکیل دهد، عبور از سقف آن کندل می‌تواند شرط ورود خرید باشد. حد ضرر زیر کف واکنش، با درنظرگرفتن نوسان و اسپرد، و هدف اولیه نزدیک P قرار می‌گیرد. برای فروش از مقاومت، شرایط معکوس است.
• شکست و پولبک: در سناریوی خرید، ابتدا منتظر بسته‌شدن کندل بالای R۱ بمانید. اگر پولبک به این سطح با واکنش صعودی همراه شد، ورود پس از تأیید واکنش بررسی می‌شود. حد ضرر زیر کف پولبک و هدف احتمالی نزدیک R۲ است.

اگر قبل از ورود، قیمت از محدوده‌ای که باید حفظ شود عبور کند، سناریو کنار گذاشته می‌شود. فاصله هدف تا ورود نیز باید در مقایسه با حد ضرر و هزینه معامله مناسب باشد. این قواعد نمونه‌اند و باید پیش از استفاده با داده‌های گذشته آزموده شوند.

اینوستوپدیا درباره معامله با پیوت پوینت تأکید می‌کند:

“As with all trading systems, that requires an entry method, a stop-loss trigger, and a profit target or exit signal.”

«مانند هر سیستم معاملاتی، معامله با پیوت پوینت هم به روش ورود، شرط فعال‌شدن حد ضرر و هدف سود یا سیگنال خروج نیاز دارد.»

بهترین تایم‌فریم برای پیوت پوینت کدام است؟

بهترین تایم‌فریم برای پیوت پوینت به مدت نگهداری معامله و روش ورود شما بستگی دارد. برای معاملات روزانه می‌توان پیوت روزانه را روی نمودارهای پنج یا پانزده‌دقیقه‌ای بررسی کرد. برای معاملات چندروزه نیز پیوت هفتگی در کنار نمودار یک‌ساعته یا چهارساعته، گزینه‌ای برای آزمودن است.

این ترکیب‌ها نقطه شروع‌اند و انتخاب نهایی باید با نتیجه آزمون استراتژی مشخص شود. همچنین در TradingView، حالت Auto دوره محاسبه پیوت را با توجه به تایم‌فریم نمودار تغییر می‌دهد. اگر دوره مشخصی مدنظر دارید، Daily یا Weekly را دستی انتخاب کنید.

کاربرد پیوت در بازارهای مختلف

پیوت در فارکس، ارز دیجیتال و بورس برای بررسی چرخش‌های قیمت و سطوح احتمالی حمایت و مقاومت کاربرد دارد. تفاوت اصلی در استفاده از پیوت پوینت، به داده‌های قیمت و زمان شروع و پایان دوره محاسبه مربوط است:

• فارکس: زمان بسته‌شدن کندل روزانه را بررسی کنید، چون تفاوت داده‌های بروکرها می‌تواند سطوح پیوت را تغییر دهد.
• ارز دیجیتال: برای مقایسه سطوح، از داده‌های یک صرافی و مرز زمانی یکسان برای کندل روزانه استفاده کنید.
• بورس: مشخص کنید محاسبه بر اساس معاملات جلسه اصلی انجام می‌شود یا معاملات خارج از ساعت بازار را نیز شامل می‌شود. این انتخاب می‌تواند نتیجه را تغییر دهد.

مثال کاربردی: تحلیل نمودار با پیوت پوینت

برای تحلیل نمودار با پیوت پوینت، واکنش قیمت به سطوح را بررسی می‌کنیم و بر همان اساس سناریو می‌سازیم. در مثال فرضی قبلی، پیوت مرکزی ۱۰۵، مقاومت اول ۱۱۰ و مقاومت دوم ۱۱۵ بود. فرض کنید قیمت از ۱۱۰ عبور کند، سپس به آن برگردد و دوباره بالا برود. این واکنش می‌تواند نشان دهد سطح ۱۱۰ از مقاومت به حمایت تبدیل شده است. اگر خرید در ۱۱۱، حد ضرر در ۱۰۹ و حد سود در ۱۱۵ در نظر گرفته شود، سود احتمالی ۴ واحد و زیان احتمالی ۲ واحد است، یعنی نسبت سود به زیان، پیش از هزینه‌ها، ۲ به ۱ خواهد بود. رسیدن به هدف قطعی نیست و امکان فعال‌شدن حد ضرر وجود دارد.

مزایا و معایب پیوت پوینت

پیوت پوینت محاسبه‌ای ساده و مشخص دارد، اما واکنش قیمت به سطوح آن قطعی نیست.

مزایا

• محاسبه بر اساس فرمول مشخص
• کاهش سلیقه‌گرایی در تعیین سطوح
• مشخص‌بودن سطوح از ابتدای دوره
• نمایش خودکار روی نمودار
• امکان انتخاب دوره روزانه، هفتگی و ماهانه
• قابلیت ترکیب با سایر ابزارهای تحلیل
• کمک به برنامه‌ریزی ورود و خروج

معایب

• وابستگی به داده‌های قیمت گذشته
• نداشتن سیگنال ورود مستقل و قطعی
• احتمال شکست کاذب و عبور از چند سطح
• لحاظ‌نکردن مستقیم اخبار، حجم و نقدینگی
• تفاوت نتایج با تغییر فرمول، منبع داده و ساعات معاملات
• احتمال شلوغ‌شدن نمودار با نمایش سطوح متعدد

اشتباهات رایج در استفاده از پیوت پوینت

اشتباهات رایج در استفاده از پیوت پوینت، بیشتر به ورود بدون تأیید و انتخاب نادرست تنظیمات مربوط می‌شوند:

۱. ورود به معامله فقط با برخورد قیمت به یک سطح
۲. قطعی‌دانستن برگشت قیمت یا رسیدن به سطح بعدی
۳. اشتباه‌گرفتن پیوت قیمتی با پیوت پوینت محاسباتی
۴. یکی‌دانستن تایم‌فریم نمودار و دوره محاسبه پیوت
۵. مقایسه سطوح با فرمول‌ها یا منابع داده متفاوت
۶. استفاده از داده‌های دوره‌ای که هنوز تمام نشده است
۷. نادیده‌گرفتن روند بازار و اخبار مهم
۸. تعیین حد ضرر بیش‌ازحد نزدیک به سطح، بدون توجه به نوسان و اسپرد
۹. انتخاب هدف بدون بررسی نسبت سود به زیان و هزینه معامله
۱۰. استفاده از استراتژی بدون آزمون روی داده‌های گذشته