مارجین در فارکس به مقدار پولی گفته میشود که یک معاملهگر باید برای باز کردن معامله ارائه دهد. بنابراین اصل سرمایهای که در حساب بروکر خود موجود دارید، مارجین اصلی شما محسوب میشود که بالانس Balance نام دارد. میزان مارجین فارکس معمولاً به صورت درصد بیان میشود، مارجین مورد نیاز کارگزار FX شما میزان اهرم یا لوریجی را که میتوانید در مارجین تریدینگ در فارکس از آن بهره ببرید، مشخص میکند. در ادامه مطلب بیشتر به مبحث مارجین در فارکس خواهیم پرداخت و به طور کامل متوجه خواهیم شد که مارجین در فارکس چیست.
در ابتدا قبل از اینکه این مقاله را مطالعه کنید، اگر در حال یادگیری فارکس هستید و نیاز به یک آموزش کامل دارید، توصیه میکنیم وارد صفحه آموزش فارکس شوید.
مارجین، در واقع، میزان موجودی شما در حساب فارکس نیست بلکه میزان اعتبار شما برای انجام معاملات است. یعنی وقتی در یک بروکر حساب باز کرده و مثلا ۱۰۰۰ دلار واریز میکنید، طبق قرارداد بین شما و بروکر، اهرم ۱۰۰ برابری به شما اعتبار داده میشود.

اکنون هنگامی که شما معاملهای باز کنید ۱۰۰ برابر موجودی خود یعنی ۱۰۰ هزار دلار و به عبارتی، ۱۰ هزار درصد اعتبار در اختیار دارید که با این مقدار عظیم سرمایه میتوانید ترید انجام دهید.
برای معاملات مارجین در فارکس با استفاده از اهرم های بسیار بالا، اگر درست تحلیل کرده و پوزیشن شما با سود بسته شود، برندهی بزرگی خواهید بود. برعکس، اگر اشتباه تحلیل کرده و پوزیشنی را که باز میکنید با زیان ببندید، ممکن است بازندهی بزرگی باشید.
نحوه محاسبه مارجین در فارکس
برای محاسبه مارجین میتوانید میزان سرمایهاصلی را در مقدار اهرمی که بروکر در اختیار شما قرار میدهد، ضرب کنید. بهعنوان مثال اگر در حساب خود ۱۰۰۰ دلار موجودی اولیه داشته باشید و بروکر نیز اهرم ۱۰۰ را به شما ارائه دهد، طبق فرمول زیر، مقدار ۱۰۰۰۰۰ دلار مارجین در دسترس شما برای انجام معاملات قرار دارد.
100 * 1000 = 100000
اصطلاحات معاملات مارجین
برای این که بتوانید در فارکس به خوبی فعالیت کنید، باید از مهمترین اصطلاحات مارجین درک عمیقی داشته باشید که در ادامه به آنها میپردازیم:
- مارجین (Margin): میزان اعتباری که از ضرب کردن سرمایهی اولیه در مقدار اهرمی که در اختیار شما قرار میگیرد، به دست میآید.
- بالانس (Balance): مقدار موجودی اصلی شما قبل از ورود به پوزیشن است.
- اهرم یا لوریج (leverage): مقدار افزایش اعتبار برای انجام معاملات است که از نسبت یک برابری یا ۱:۱ تا ۱۰۰ برابری یعنی ۱۰۰:۱ یا حتی بیشتر را شامل میشود. این اهرم از سوی بروکر به عنوان وام برای انجام معاملات در اختیار شما قرار میگیرد. برخی از بروکرها در تبلیغات خود میزان اهرم را حتی تا نسبت ۳۰۰۰:۱ نیز اعلام میکنند، اما این که این موضوع تا چه اندازه صحت دارد، باید اثبات شود. برای مطالعه بیشتر راجب اهرم میتوانید وارد مقاله لوریج چیست؟ شوید.
- ایکوئیتی (Equity): میزان سرمایهی آنی تریدر را در هنگام باز بودن پوزیشن نشان میدهد. در صورتی که معاملهگر پوزیشن باز داشته باشد میزان ایکوئیتی متناسب با نوسانات قیمت در چارت، تغییر میکند اما اگر ترید باز نداشته باشد مقدار آن با مقدار بالانس برابر است.
- کال مارجین (Margin Call): زمانی که معاملهی شما وارد ضرر میشود و میزان موجودی از درصد خاصی کمتر شده و به مرز لیکوئید شدن میرسد، از سوی بروکر به طور خودکار هشدار مارجین کال دریافت میکنید. پس از دریافت این هشدار یا باید به حساب خود وجه واریز کنید یا برای اجتناب از لیکوئید شدن، پوزیشنی را که در ضرر دارید ببندید.
- لیکوئید شدن (Liquidation): لیکوئید شدن در واقع زمانی است که تریدر تمام سرمایهی خود را از دست میدهد.
مارجین آزاد (Free Margin) چیست؟
شما اگر در حساب خود ۱۰۰۰ دلار موجودی داشته باشید و از اهرم ۱۰۰ استفاده کنید، برای انجام معاملات به اندازهی یک صد هزار دلار سرمایه در اختیار دارید. به عبارت دیگر میزان سرمایهی ثانویه شما که از طریق وام بروکر یکصد هزار دلار شده، مارجین حساب شما نام دارد که به اندازهی ۱۰ هزار درصد ۱۰۰۰۰% موجودی اصلی شما است.
اکنون اگر بخواهید روی یک نماد (مثلا EURUSD) یک معامله باز کنید، نهایتا تا حجم یک لات میتوانید ترید بزنید. یعنی برای انجام هر یک لات معامله به یکصد هزار دلار مارجین نیاز دارید. اگر یک معامله با حجم ۰/۳۰ لات باز کنید، در واقع ۳۰% مارجین خود را که ۳۰۰۰۰ دلار میشود، روی این معاملهی استفاده کردهاید. به باقیمانده مارجین که هنوز ۷۰% یعنی معادل ۷۰۰۰۰ دلار میشود، مارجین آزاد (Free Margin) میگویند. با این باقیمانده شما میتوانید به همان مقدار معامله باز کنید.
سطح مارجین (Margin Level) چیست؟
سطح مارجین (Margin Level) همان سطح باقیمانده اعتبار موجودی حساب تریدر برای انجام معاملات بعدی است که مقدار آن بر حسب درصد (%) اعلام میشود. سطح مارجین را بر اساس مقدار درصد باقیمانده از مقدار درصد کل مارجین میتوانید مشاهده کنید.
مارجین لول چیست؟ به شما این امکان را میدهد که بدانید چه مقدار از سرمایه شما برای معاملات جدید در دسترس قرار دارد. هر چه سطح مارجین بالاتر باشد، مارجین آزاد بیشتری برای معامله در دسترس دارید. در هنگامی که ترید باز دارید، همگام با تغییرات آنی قیمت روی چارت و کم یا زیاد شدن میزان مارجین (به دلیل تغییر میزان سود یا زیان)، مقدار سطح مارجین نیز تغییر میکند.

در مثال بالا که سرمایه اصلی شما 1000دلار بود، بروکر به شما ۱۰۰۰۰۰ دلار وام داد. این یکصد هزار دلار در واقع برابر با ۱۰۰۰۰% (۱۰ هزار درصد) سرمایهی اصلی شما است. بنابراین، هنگامی که یک معامله با حجم ۰/۳۰ لات باز کردید، یعنی ۳۰۰۰% (سه هزار درصد) از ۱۰۰۰۰% کسر میشود. اکنون ۷۰۰۰% دیگر برای شما مارجین باقی مانده است که به آن سطح مارجین (Margin Level) میگویند.
مارجین استفاده شده چیست؟
مفهوم مارجین استفاده شده در مثال بالا به طور کامل شرح داده شد. به اختصار میتوان گفت: هنگامی که یک معامله باز میکنید مقداری از مارجین شما برای انجام آن قفل شده و از مقدار اصلی مارجین کسر میشود که به آن مقدار مارجین استفاده شده میگویند.
در واقع، میزان مارجین مصرفی، فقط تا پایان همان معامله قفل میشود و پس از اتمام پوزیشن، با میزان سود یا زیان حاصلشده، روی باقیماندهی مقدار مارجین شما اضافه میشود. مارجین استفاده شده برای این است که شما وقتی یک پوزیشن باز میکنید، متوجه باشید که چند درصد از مارجین شما درگیر ترید فعلی شما است و چند درصد مارجین دیگر باقی مانده است. از این مارجین میتوانید برای باز کردن تریدهای دیگر، در حالی که ترید فعلی نیز جریان دارد، استفاده کنید. اگر علاقهمند به آشنایی به معاملات مارجینی دارید مقاله معاملات مارجینی Margin trading را مطالعه کنید.
مارجین کال (Margin Call) چیست؟
در یک حساب مارجین، کارگزار از 1000 دلار به عنوان سپرده وثیقه استفاده میکند و اعتبار ۱۰۰ هزاری در اختیار تریدر قرار میدهد. اگر پوزیشن سرمایهگذار وارد ضرر شود و زیان آنها به 1000 دلار نزدیک شود، کارگزار ممکن است هشدار فراخوان مارجین (کال مارجین) ارسال کند. هنگامی که این اتفاق میافتد، کارگزار معمولاً از سرمایگذار تقاضا میکند که به طور سریع یا پول بیشتری به حساب واریز کند یا پوزیشنی را که در ضرر قرار دارد، ببندد تا ریسک را برای هر دو طرف محدود کند.
در شرایطی که حساب تریدر مبالغ قابلتوجهی را در بازار از دست داده باشد، کارگزاری ممکن است معامله را ببندد و سپس به مشتری اطلاع دهد که حسابش کال مارجین (Margin Call) شده است.
مزایا استفاده از مارجین
استفاده از معاملات مارجین (Margin Trading) نیز مانند هر فعالیت اقتصادی دیگر مزایا و معایب خاص خود را دارد و معاملهگر مختار است که از آن استفاده کند یا نیاز به استفاده از آن نداشته باشد. مهمترین مزایای استفاده از مارجین عبارتند از:
- دلیل اصلی این که قریب به اتفاق سرمایهگذاران به معاملات مارجین اشتیاق نشان میدهند، استفاده از اهرم است. بروکرها از طریق در اختیار قرار دادن وامهای جذاب، قدرت خرید معاملهگر را افزایش میدهند. این کار باعث میشود تا تریدرها حتی با استفاده از سرمایههای اندک نیز بتوانند معاملات بزرگی را انجام دهند.
- در صورتی که معاملات تریدر با سود همراه باشد، استفاده از معاملات مارجین میتواند به افزایش سود برای او منجر شود.
- در معاملات مارجین، بروکر وامهای بسیار کلانی در اختیار تریدر قرار میدهد که از نظر بازپرداخت دارای انعطافپذیری بسیار خوبی هستند. این وام به محض باز شدن پوزیشن در اختیار تریدر قرار میگیرد و تا هنگامی که او معامله را نبندد، نیاز به بازپرداخت نیست.
- یکی از مزیتهای جذاب وام بروکر این است که اگر شما یک معاملهگر روزانه (Day Trader) باشید و معاملهی شما تا انتهای شب (به وقت سرور بروکر) بسته شود، به جز یک کارمزد جزئی هیچگونه سود اضافی (سواپ شبانه) به آن تعلق نمیگیرد.
- استفاده از حساب مارجین به شما کمک میکند تا سرمایهی هنگفتی در اختیار داشته و بتوانید به طور همزمان روی چند نماد مختلف پوزیشهایی معقول باز کنید. در این صورت اگر یکی دو مورد طبق تحلیل شما پیش نرفت، علاوه بر جبران ضرر معاملات، حتی سود اضافی نیز به دست آورید.
معایب استفاده از مارجین
معاملات مارجین به رغم مزیتهای بسیار خوبی که برای معاملهگران دارند، بدون عیب و ایراد نیز نیستند که در اینجا به چند مورد از مهمترین معایب آن اشاره میشود:
- اگر سرمایهگذاران عمدتاً برای تقویت سود وارد معاملات مارجین میشوند، نباید از این نکتهی مهم نیز غافل شوند که در اینگونه معاملات مقدار زیان نیز به همان نسبت افزایش مییابد. برای مثال، چنانچه ارزش دارایی خریداریشده با استفاده از حساب مارجین بهسرعت کاهش یابد، یک سرمایهگذار ممکن است نه تنها سرمایه زیادی را از دست بدهد بلکه حساب او حتی کال مارجین و لیکوئید شود.
- معامله مارجین برای مقدار وامی که بروکر در اختیار تریدر قرار میدهد، هزینه دارد. کارگزاران اغلب هزینه بهره را دریافت میکنند و این کارمزدها صرف نظر از عملکرد خوب (یا ضعیف) حساب مارجین شما، دریافت میشوند.
مزایا و معایب حساب مارجین به طور خلاصه
| مزایای حساب مارجین | معایب حساب مارجین |
| به دلیل استفاده از اهرم ممکن است منجر به سود بیشتر شود. | به دلیل استفاده از اهرم ممکن است منجر به زیان بیشتر شود. |
| قدرت خرید را افزایش میدهد. | متحمل کارمزد حساب و هزینه بهره میشود. |
| نسبت به اقسام دیگر وامها، انعطاف پذیری بالایی برای بازپرداخت دارد. | ممکن است منجر به کال مارجین شود. |
| میزان اعتماد به نفس در معاملات را افزایش میدهد، درحالی که در قدرت خرید پایین میزان استرس افزایش مییابد. | ممکن است منجر به لیکوئید شدن شود. |
| میتوان به طور همزمان چند پوزیشن متنوع باز کرد. | ممکن است تمام پوزیشنها در زیان قرار گیرند. |
| برای اکثر تریدرهای حرفهای یک مزیت عالی است. | برای اکثر تریدرهای مبتدی میتواند به لیکوئید شدن ختم شود. |
نحوه خروج از وضعیت کال مارجین
برای خروج از وضعیت کال مارجین به دو روش میتوانید عمل کنید:
- معامله در ضرر را ببندید؛
- به حساب خود سریعا وجه واریز کنید.
در ادامه به بررسی کامل موارد ذکر شده میپردازیم:
معامله در ضرر را ببندید
اگر تنها یک معاملهی باز دارید که در ضرر قرار دارد، آن را به طور سریع ببندید زیرا تعلل در این کار ممکن است به لیکوئید شدن حساب شما منجر شود و تمام سرمایهی خود را از دست بدهید. اگر چند معاملهی باز دارید، آنهایی را که در ضرر قرار دارند، به ترتیب از بیشترین میزان زیان به کمترین، ببندید.
به حساب خود سریعا وجه واریز کنید
برای انجام این گزینه کاملا دقت کنید که واریز وجه نیز در صورتی انجام شود که شما حدس میزنید که روند قیمت در حال تغییر است و در صورتی که وجه واریز کنید، تمام یا بخشی از زیان جبران میشود. در صورتی که به این موضوع اطمینان ندارید، از واریز وجه خودداری کنید که آن را نیز ممکن است از دست بدهید.
تفاوت مارجین و اهرم چیست؟
مارجین و اهرم در فارکس دو مفهوم مرتبط اما متفاوت هستند که معاملهگران باید آنها را بشناسند. از همین رو تفاوت اهرم و مارجین بیان خواهد شد. مارجین به میزان سپرده اولیه مورد نیاز برای باز کردن یک پوزیشن در فارکس اشاره دارد. این مقدار معمولاً درصدی از ارزش پوزیشن است که به طور مثال 1٪ خواهد بود. مارجین همچنین شامل مقدار حداقل تراز حساب لازم برای نگهداری یک پوزیشن باز میشود تا از مارجین کال جلوگیری شود.
چطور ریسک معاملات مارجین را کنترل کنیم؟
برای کنترل بهتر ریسک مارجین باید تریدرها به موارد مهم توجه کنند. بهطور مثال، تریدرهای تازهکار نباید از اهرم های بسیار زیاد در بازار استفاده کنند. همچنین، برای جلوگیری از زیان بیشتر در بازار، بهتر است حد ضرر خود را بهخوبی تعیین کنید.
اگر میخواهید ورود خوبی در بازار داشته باشید، باید حتما به یک استراتژی ثابت در بازار برسید. همچنین برای داشتن دیدگاه کلی بهتر در بازار، مناسب است که اخبار اقتصادی و سیاسی را هم حتما دنبال کنید.
آنچه در مقاله مارجین چیست خواندیم:
در این مطلب با مفهوم مارجین در فارکس و تمامی اصطلاحات آن به طور کامل آشنا شدیم. برای مثال آموختیم که مارجین در واقع، میزان موجودی شما در حساب فارکس نیست بلکه میزان اعتبار شما برای انجام معاملات است. معاملات مارجین به دلیل استفاده از اهرمهای بالا، برای هر دو طیف تریدرهای حرفهای و مبتدی جذابیتهای خاصی دارد. لوریجهای زیاد به همان اندازه که میتوانند سودده باشند، به همان اندازه نیز میتوانند به شما زیان برسانند. در هنگام کال مارجین شدن بهتر است تا هرچه سریعتر پوزیشنی را که در زیان قرار دارد ببندید تا این که سرمایه واریز کنید.
سوالات متداول
محتوای این بخش صرفاً جنبه تحلیلی و اطلاعرسانی دارد و نباید به عنوان توصیه سرمایهگذاری یا سیگنال معاملاتی تلقی شود. مسئولیت تمامی معاملات و تصمیمات مالی بر عهده خود فرد است و این مجموعه هیچگونه مسئولیتی در قبال سود یا زیان احتمالی شما نخواهد داشت.



































































