نسبت سورتینو چگونه کار میکند؟
نسبت سورتینو عملکرد سرمایهگذاری را با مقایسه بازده مازاد و میزان نوسانهای نامطلوب ارزیابی میکند. ابتدا یک حداقل بازده قابل قبول مانند نرخ بازده هدف یا نرخ بدون ریسک تعیین میشود. سپس اختلاف میانگین بازده سرمایهگذاری با این مقدار محاسبه و بر انحراف نزولی تقسیم میشود. انحراف نزولی فقط بازدههایی را بررسی میکند که کمتر از سطح هدف بودهاند؛ بنابراین، رشدهای مثبت و نوسانهای سودآور در محاسبه ریسک وارد نمیشوند.
در نتیجه هرچه بازده سرمایهگذاری بالاتر و دفعات یا شدت افتهای آن کمتر باشد، مقدار این نسبت افزایش پیدا میکند. نسبت بالاتر نشان میدهد سرمایهگذار در برابر ریسک زیان، بازده مناسبتری دریافت کرده است. مقدار منفی نیز به این معناست که میانگین بازده از حداقل بازده مورد انتظار کمتر بوده است.
فرمول محاسبه نسبت سورتینو
فرمول نسبت سورتینو به شکل زیر است:
نسبت سورتینو = (میانگین بازده سرمایهگذاری − حداقل بازده قابلقبول) ÷ انحراف نزولی
در این فرمول، میانگین بازده نشان دهنده عملکرد سرمایهگذاری در یک دوره مشخص است. حداقل بازده قابل قبول نیز میتواند نرخ بدون ریسک، نرخ تورم یا بازده هدف سرمایهگذار باشد. انحراف نزولی میزان پراکندگی بازدههایی را اندازهگیری میکند که کمتر از سطح مورد انتظار بودهاند. فرض کنید میانگین بازده سالانه یک صندوق ۱۴ درصد، حداقل بازده مورد انتظار ۵ درصد و انحراف نزولی آن ۶ درصد باشد. محاسبه به این صورت انجام میشود:
۱٫۵ = ۶ ÷ (۵ − ۱۴)
بنابراین نسبت سورتینو صندوق برابر با ۱٫۵ است. این عدد نشان میدهد صندوق به ازای هر واحد ریسک نزولی، ۱٫۵ واحد بازده مازاد نسبت به هدف سرمایه گذار ایجاد کرده است. هنگام محاسبه باید بازده، نرخ هدف و انحراف نزولی همگی بر اساس دوره زمانی یکسان مانند ماهانه یا سالانه در نظر گرفته شوند. در غیر این صورت، نتیجه بدست آمده قابل اتکا نخواهد بود.
نسبت سورتینو چه چیزی را نشان می دهد؟
نسبت سورتینو نشان میدهد یک سرمایهگذاری در برابر ریسک افت و بازدههای کمتر از سطح هدف، چه میزان بازده اضافی ایجاد کرده است. مقدار بالاتر این نسبت به معنای عملکرد مطلوبتر است؛ زیرا سرمایهگذار به ازای هر واحد ریسک نزولی، بازده بیشتری دریافت کرده است. نسبت نزدیک به صفر نشان میدهد بازده مازاد چندانی نسبت به حداقل بازده مورد انتظار به دست نیامده و مقدار منفی نیز بیانگر کمتر بودن میانگین بازده از سطح هدف است.
با این حال نمیتوان یک عدد مشخص را در همه بازارها و دورههای زمانی مطلوب دانست. برای تفسیر درست، باید سرمایهگذاریهای مشابه را با دوره محاسبه، حداقل بازده قابل قبول و روش اندازهگیری یکسان مقایسه کرد. همچنین این شاخص کیفیت بازده گذشته را نشان میدهد و بهتنهایی تضمینی برای عملکرد آینده نیست.
بیشتر بخوانید: نسبت سود به زیان ریسک به ریوارد چیست؟
تفاوت نسبت سورتینو و نسبت شارپ
نسبت سورتینو و نسبت شارپ هر دو برای سنجش بازده تعدیل شده با ریسک به کار میروند اما تعریف آنها از ریسک متفاوت است. نسبت شارپ تمام نوسانهای بازده (چه مثبت و چه منفی) را از طریق انحراف معیار در محاسبه ریسک وارد میکند. در مقابل نسبت سورتینو فقط بازدههای کمتر از حداقل سطح قابل قبول را بررسی میکند و نوسانهای مثبت را ریسک نمیداند. به همین دلیل نسبت شارپ میتواند برای ارزیابی کلی نوسان و مقایسه سرمایهگذاری هایی با توزیع بازده متقارن مناسب باشد. نسبت سورتینو بیشتر برای سرمایهگذارانی کاربرد دارد که احتمال زیان یا نرسیدن به بازده هدف، نگرانی اصلی آنهاست.
در هر دو شاخص، مقدار بالاتر عملکرد تعدیل شده با ریسک بهتری را نشان میدهد اما هیچکدام همیشه بر دیگری برتری ندارد. انتخاب معیار مناسب باید بر اساس نوع سرمایهگذاری، هدف بازده، افق زمانی و نگرش سرمایهگذار به ریسک انجام شود. همچنین مقایسه نتایج تنها زمانی معتبر است که دوره زمانی و فرضهای محاسباتی یکسان باشند.
مزایا و معایب نسبت سورتینو
نسبت سورتینو با تمرکز بر نوسانهای منفی، تصویر واقع بینانهتری از ریسکی ارائه میدهد که برای سرمایه گذار اهمیت دارد. مهمترین مزیت آن، این است که رشدهای مثبت را جریمه نمیکند و به همین دلیل برای ارزیابی صندوق های سرمایه گذاری بورس، سبدهای سرمایهگذاری و استراتژیهایی با بازده نامتقارن مناسب است. همچنین امکان تعیین حداقل بازده قابل قبول بر اساس نرخ بدون ریسک، تورم یا هدف شخصی سرمایهگذار را فراهم میکند.
در مقابل، این شاخص محدودیتهایی نیز دارد. نتیجه محاسبه به بازه زمانی، تعداد دادهها و سطح بازده هدف وابسته است و تغییر هرکدام میتواند مقدار نسبت را تغییر دهد. علاوه بر این کمبود دادههای منفی ممکن است انحراف نزولی را غیر واقعی نشان دهد و نسبت را بیش از حد بالا ببرد. این معیار نیز مانند سایر شاخصهای مبتنی بر دادههای تاریخی، عملکرد آینده را تضمین نمیکند. بنابراین هنگام بررسی اینکه نسبت سورتینو چیست و چه کاربردی دارد، باید آن را در کنار معیارهایی مانند نسبت شارپ، حداکثر افت سرمایه و نوسان کل تحلیل کرد.
بیشتر بخوانید: ساعت باز شدن بازار فارکس
