خلاصه هفته گذشته
سودآوری سرمایهگذاران و الگوهای خرجکرد آنها بهطور محسوسی افزایش یافتهاند، اگرچه هنوز با سطوح افراطی ثبتشده در اوجهای چرخههای صعودی پیشین فاصله دارند.
تعاملات مرتبط با صرافیها رشد قابلتوجهی داشتهاند؛ بهگونهای که در حال حاضر حدود ۳۳٪ از کل حجم تراکنشهای درونزنجیرهای بیتکوین از طریق پلتفرمهای معاملاتی متمرکز انجام میشود.
فعالیت در بخش مشتقات نیز در حال افزایش است؛ بهطوریکه بازارهای آتی و اختیار معامله، هر دو با رشد قابل توجهی در شاخص «سود باز» (Open Interest) مواجه شدهاند.
در صورت ادامه روند صعودی، سطح ۱۲۰ هزار دلار بهعنوان یک ناحیه کلیدی از نظر روانی و تکنیکال مورد توجه خواهد بود. بر اساس مدلهای قیمتی درونزنجیرهای و رفتار دورههای گذشته، انتظار میرود فشار فروش در این ناحیه افزایش یابد.
بیتکوین رکورد جدیدی ثبت میکند
قدرت بازار بیتکوین همچنان پابرجاست و این دارایی دیجیتال پیشرو با رسیدن به اوج تاریخی جدید ۱۱۱ هزار دلاری، سومین شکست سقف تاریخی (ATH) را در این چرخه به ثبت رسانده است. بهطور سنتی، فازهای کشف قیمت (Price Discovery) معمولاً با اصلاحات کوتاهمدتی همراه هستند، چراکه معاملهگران اولیه از فرصت ثبت سود استفاده میکنند و در سطوح قیمتی جدید، اقدام به فروش و کاهش ریسک مینمایند.
بیتکوین تاکنون از همین الگو تبعیت کرده است؛ بهطوریکه پس از عبور اولیه از سقف قیمتی، قیمت تا سطح ۱۰۷ هزار دلار عقبنشینی کرد و سپس در محدوده ۱۰۸ هزار دلار وارد فاز تثبیت شد و باقی هفته را در همین محدوده سپری کرد.
در شرایطی که اقتصاد کلان با چالشهای متعدد و تنشهای ژئوپلیتیکی روبهرو است، بیتکوین عملکردی بهتر از بسیاری از کلاسهای دارایی داشته است. این عملکرد قدرتمند، در چنین فضای نااطمینانی گستردهای، سیگنالی قابلتوجه و شگفتانگیز محسوب میشود.
در مقایسه ساختار عملکرد قیمتی چرخه فعلی با چرخههای پیشین، شباهت قابلتوجهی به چشم میخورد؛ آن هم در حالیکه ارزش بازار بیتکوین امروز چندین برابر بزرگتر از گذشته است. نمودار زیر، بازدهی نسبی قیمت بیتکوین از زمان کف نسبی هر چرخه را نشان میدهد:
چرخه ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸: بازدهی +۱۰۷۶٪
چرخه ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲: بازدهی +۱۰۰۷٪
چرخه از ۲۰۲۲ تاکنون: بازدهی +۶۵۶٪
این همراستایی چشمگیر با چرخههای گذشته، با وجود ارزش بازار بسیار بزرگتر کنونی، نشان میدهد که مقیاس تقاضا برای بیتکوین همچنان با نرخ رشد این دارایی همگام است.
بررسی الگوهای انباشت در میان کیفپولهایی با اندازههای مختلف، نشان میدهد که دستیابی به سقف تاریخی جدید، معمولاً منجر به افزایش چشمگیر انباشت میشود. این رفتار موجب افزایش امتیاز شاخص «روند انباشت» به حداکثر مقدار ممکن یعنی ۱.۰ میگردد.
نکته قابلتوجه اینکه، فشار انباشت بالا همزمان با ثبت اوجهای ۷۰ هزار دلاری (مارس ۲۰۲۴) و ۱۰۷ هزار دلاری (نوامبر ۲۰۲۴) مشاهده شده است. این موضوع بر دو نکته مهم تأکید دارد:
۱. تمایل سرمایهگذاران برای خرید در فازهای کشف قیمت.
۲. تمایل هولدرهای موجود برای برداشت سود در سطوح قیمتی بالاتر.
این رفتار «گلهای» بهخوبی نشان میدهد که فعالان بازار چگونه حول نقاط روانی کلیدی و وقایع مهم مانند شکست سقف تاریخی متمرکز میشوند.
در مقابل، ATH چرخه قبلی در سطح ۶۹ هزار دلار (نوامبر ۲۰۲۱)، شاهد فشار انباشت بسیار شدید قبل و حتی مدتها پس از ثبت سقف قیمتی بود. این رفتار در نهایت منجر به شکلگیری سقف چرخه و آغاز بازار نزولی طولانی در سال ۲۰۲۲ شد.
اگرچه انباشت قوی بهطور کلی سیگنالی مثبت تلقی میشود، اما باید توجه داشت که اجماع بیش از حد سرمایهگذاران، لزوماً نشانهای از تداوم روند نیست و در برخی موارد میتواند هشداردهنده یک تغییر جهت معکوس نیز باشد.
افزایش چشمگیر سودها
با ورود دوباره بازار به فاز کشف قیمت، میزان سود تحققنیافته (Unrealized Profit) در میان مشارکتکنندگان بازار بهشدت افزایش یافته است. در چنین شرایطی که سودآوری سرمایهگذاران افزایش مییابد، معمولاً انتظار میرود فشار فروش نیز افزایش یابد؛ چراکه معاملهگران اقدام به برداشت سود میکنند. بهعلاوه، با افزایش قیمت، لازم است حجم بیشتری از تقاضای خرید در بازار وجود داشته باشد تا کوینهای توزیعشده توسط فروشندگان جذب شده و روند صعودی حفظ شود.
شاخص سود تحققنیافته نسبی (Relative Unrealized Profit) ابزاری مفید برای سنجش اندازه سودهای کاغذی موجود در بازار است. در حال حاضر، مقدار این شاخص از باند +۲ انحراف معیار (σ) عبور کرده است؛ سطحی که در گذشته با ورود بازار به فاز هیجانی و خوشبینی افراطی (Euphoria) همراستا بوده است. این شرایط معمولاً با نوسانات شدید قیمتی همراه هستند و اغلب کوتاهمدتاند، بهطوریکه تنها در ۱۶٪ از روزهای معاملاتی، این شاخص از این سطح فراتر رفته است.
در واکنش به این سودآوری قابلتوجه، میزان برداشت سود بهوضوح افزایش یافته است؛ موضوعی که در شاخص سود/زیان خالص تحققیافته تعدیلشده با نوسان (Volatility-Adjusted Net Realized PnL) قابل مشاهده است.
این شاخص، سود و زیان تحققیافته را بهصورت تعدیلشده نسبت به رشد ارزش بازار بیتکوین و نوسانات هفتروزه آن اندازهگیری میکند؛ با این هدف که رفتار سرمایهگذاران را در چرخههای مختلف و با در نظر گرفتن روند بلوغ بازار، دقیقتر بررسی نماید.
با عبور قیمت از ATH قبلی، جهش قابلتوجهی در برداشت سود ثبت شده است. تنها در ۱۴.۴٪ از روزهای معاملاتی گذشته، این شاخص مقادیر بالاتری را نشان داده است. این موضوع بیانگر آن است که روند برداشت سود افزایش یافته، اما هنوز به سطوح افراطی نرسیده است.
این روند در شاخص SOPR (Spent Output Profit Ratio) نیز بازتاب یافته است؛ این شاخص میانگین سود یا زیان نسبی را که سرمایهگذاران هنگام خرج کردن کوینها در زنجیره ثبت میکنند، ارزیابی مینماید.
شکست ATH اخیر باعث افزایش قابلتوجه سودهای ثبتشده در این شاخص شده است، بهطوریکه هر کوین خرجشده بهطور میانگین سودی معادل +۱۶٪ به همراه داشته است. تنها در کمتر از ۸٪ روزهای معاملاتی گذشته، سودهای بالاتری نسبت به این مقدار ثبت شدهاند. این موضوع نشاندهنده آغاز یک فاز جدی از برداشت سود است. با این حال، هنوز به سطوح کاملاً هیجانی و اوجهای تاریخی مشابه با سقفهای قیمتی بزرگ قبلی نرسیدهایم.
افزایش فعالیت در صرافیها
صرافیهای متمرکز همچنان اصلیترین بستر برای معاملات و فعالیتهای سفتهبازانه در بازار بیتکوین محسوب میشوند، بهطوریکه روزانه بین ۴ تا ۸ میلیارد دلار ورودی و خروجی در این پلتفرمها ثبت میشود. حجم واریز و برداشت به/از صرافیها را میتوان با حجم کل تراکنشهای انجامشده در شبکه بیتکوین مقایسه کرد، که این شاخص تحت عنوان “Dominance حجم صرافیها” شناخته میشود و معیاری برای سنجش تمایل سرمایهگذاران به خریدوفروش محسوب میگردد.
از زمان ثبت ATH در سطح ۱۰۹ هزار دلاری در اوایل سال ۲۰۲۵، این شاخص بهطور مداوم روندی صعودی داشته و همراه با رشد قیمت، به افزایش خود ادامه داده است. در حال حاضر، حدود ۳۳٪ از حجم کل تراکنشهای شبکه بیتکوین در تعامل مستقیم با صرافیهای متمرکز قرار دارد.
این دادهها نشاندهنده افزایش چشمگیر در تقاضای سرمایهگذاران برای معامله و فعالیت در بازار است و همزمانی آن با ورود بازار به فاز جدید کشف قیمت، بر شدت این روند افزوده است.
با ترکیبسازی دادههای مربوط به زمانسنجی قیمتی کوینها در بلاکچین (on-chain price stamping) و برچسبگذاری آدرسهای مربوط به صرافیها توسط پلتفرم گلسنود، میتوان سود یا زیان متوسط کوینهایی را که به صرافیها واریز میشوند، تخمین زد. این تحلیل، بینشی دقیقتر درخصوص رفتار خرجکرد و احساسات سرمایهگذاران فعال در صرافیها ارائه میدهد.
در حال حاضر، هر کوینی که به صرافیها واریز میشود، بهطور میانگین با سود ۹۳۰۰ دلاری همراه است. در مقابل، کوینهایی که با زیان منتقل میشوند، تنها بهطور متوسط ۷۸۰ دلار زیان ثبت کردهاند.
این واگرایی چشمگیر در سود و زیان نشان میدهد که رفتار خرجکرد فعلی عمدتاً سودمحور بوده و حکایت از بهبود قابلتوجه در احساسات بازار دارد.
نسبت بین سود و زیان در حال حاضر ۱۲ برابر است؛ رقمی که بازار را در محدودههای افراطی مشابه با مراحل پرهیجان در اوج بازارهای گاوی قبلی قرار داده است. شاخص میانگین سود/زیان صرافیها (Exchange Mean Profit/Loss Ratio) در چنین سطحی، نشانهای دیگر از ورود بازار به فاز هیجانی و خوشبینانه (euphoric phase) چرخه صعودی محسوب میشود.
در صورت تداوم روند صعودی، محدوده ۱۲۰ هزار دلار بهعنوان ناحیهای مهم از نظر روانی و تکنیکال مطرح است و طبق الگوهای درونزنجیرهای و چرخههای پیشین، افزایش فشار فروش در این سطح محتمل خواهد بود.
افزایش اهرم در بازار مشتقه
با افزایش فعالیت در صرافیهای متمرکز، بررسی وضعیت بازار مشتقات نیز اهمیت ویژهای پیدا میکند؛ چراکه این بخش میتواند بینش دقیقی از میزان اهرمسازی (Leverage) در بازار ارائه دهد؛ پدیدهای که معمولاً با فازهای صعودی و خوشبینانه بازار همراه میشود.
میزان بهره باز (Open Interest) در قراردادهای آتی (Futures) از کف قیمتی ۷۴ هزار دلاری در آوریل، رشد چشمگیری داشته است و از ۳۶.۸ میلیارد دلار به ۵۵.۶ میلیارد دلار رسیده است. این یعنی طی تنها ۴۹ روز، ۱۹ میلیارد دلار معادل +۵۱٪ به حجم اهرم در بازار افزوده شده است.
همزمان، بهره باز در قراردادهای اختیار معامله (Options) نیز رشدی چشمگیرتر را تجربه کرده است. این شاخص از ۲۰.۴ میلیارد دلار به ۴۶.۲ میلیارد دلار رسیده و یک رکورد تاریخی جدید ثبت کرده است. این افزایش ۲۵.۸ میلیارد دلاری حتی از رشد بهره باز بازار آتی نیز بزرگتر است.
افزایش سریع بهره باز در بازار آپشنها نشان میدهد که پایه سرمایهگذاران بهتدریج در حال بلوغ است و بسیاری از فعالان بازار، از ابزارهای پیچیدهتری مانند قراردادهای اختیار برای مدیریت دقیقتر ریسک و بهینهسازی موقعیتهای معاملاتی خود استفاده میکنند.
ورود سرمایه به ETFها همچنان قدرتمند است
از اواخر آوریل تاکنون، شاهد فشار خرید پایداری از سوی ETFهای اسپات بودهایم. طی هفته گذشته، این صندوقها بهطور متوسط بیش از ۳۰۰ میلیون دلار ورود سرمایه روزانه ثبت کردهاند.
این فشار خرید گسترده از سوی سرمایهگذاران خرد و نهادی، نشاندهنده اعتماد پایدار به بیتکوین است و تاکنون بهعنوان نیروی محرکهای قوی، از تمام شکستهای سقف تاریخی (ATH) پشتیبانی کرده است. نقش ETFها از زمان راهاندازیشان در ۲۰۲۴، بهعنوان پشتوانه رشد قیمت، غیرقابل انکار بوده است.
پیمایش در مسیر کشف قیمت
با بازگشت قیمت بیتکوین به فاز کشف قیمت، میتوانیم ترکیبی از شاخصهای آنچین و تکنیکال را برای سنجش قدرت روند و ارزیابی نشانههای احتمالی داغشدگی بازار استفاده کنیم.
سه سطح کلیدی برای بررسی وضعیت کنونی بازار:
میانگین متحرک 111 روزه (111DMA): ۹۱٬۸۰۰ دلار
میانگین متحرک 200 روزه (200DMA): ۹۴٬۳۰۰ دلار
میانگین بهای تمامشده خریداران کوتاهمدت (STH Cost-Basis): ۹۵٬۹۰۰ دلار
قیمت فعلی بیتکوین بهوضوح بالاتر از هر سه سطح مهم قرار دارد که نشانهای از روند قوی صعودی از زمان کف ماه آوریل است. جالبتر اینکه این سه سطح، بهشدت به هم نزدیک هستند و همین موضوع یک ناحیه حمایتی کلیدی و متراکم ایجاد کرده که حفظ آن برای تداوم روند صعودی حیاتی است.
شاخص MVRV Ratio به ما امکان میدهد که فاصله قیمت بازار از میانگین قیمت خرید سرمایهگذاران را بسنجیم. این شاخص معمولاً به کمک باندهای انحراف معیار (σ) تفسیر میشود.
- Realized Price +0.5σ: حدود ۱۰۰٬۲۰۰ دلار
- Realized Price +1σ: حدود ۱۱۹٬۴۰۰ دلار
در حال حاضر، قیمت بیتکوین بین این دو سطح در حال تثبیت است. این یعنی بازار نسبتاً داغ است اما هنوز به مرزهای بحرانی نرسیده. اگر قیمت به بالای +1σ برسد، معمولاً موج بزرگی از ذخیره سود و فشار فروش را در پی دارد.
با بررسی انحراف معیارهای میانگین قیمت خرید سرمایهگذاران کوتاهمدت (STH Cost-Basis)، میتوان بهطور دقیقتری نقاط احتمالی سقفهای محلی را شناسایی کرد.
STH-CB +0.5σ: حدود ۱۲۰٬۳۰۰ دلار
STH-CB +1σ: حدود ۱۳۵٬۷۰۰ دلار
در کل تاریخ بیتکوین، قیمت فقط ۱۷.۵٪ مواقع بین این دو سطح یا بالاتر از آنها معامله شده است. این نشان میدهد که ورود قیمت به این بازه، یک پدیده نسبتاً نادر است که اغلب با سقفهای محلی همراه بوده.
در حالی که سطح +1σ در MVRV معمولاً با سقفهای کلان همراستا است، باندهای +0.5σ و +1σ در STH-CB بیشتر به سقفهای کوتاهمدت و منطقهای اشاره دارند.
جمعبندی و نتیجهگیری
دز هفته بیست و یکم گزارش جامع گلس نود خواندیم که بیتکوین با ثبت رکورد ۱۱۱ هزار دلار، سومین سقف تاریخی جدید خود در این چرخه صعودی را پشت سر گذاشت. این اتفاق باعث افزایش گستردهای در فعالیتهای بازار شده که از طریق شاخصهای زیر قابل مشاهده است:
- افزایش سودآوری سرمایهگذاران و شروع فاز ذخیره سود
- رشد چشمگیر تعامل با صرافیها
- افزایش شدید بهره باز در قراردادهای آتی و آپشن
- تداوم ورود سرمایه به ETFهای اسپات
بازار اکنون وارد مرحله کشف قیمت شده و سطح ۱۲۰ هزار دلار بهعنوان منطقه کلیدی برای رصد رفتار فروشندگان تلقی میشود. احتمال تشدید فشار فروش در این ناحیه وجود دارد، چرا که شاخصهای سودآوری به مرزهای حساس نزدیک میشوند.
محتوای این بخش صرفاً جنبه تحلیلی و اطلاعرسانی دارد و نباید به عنوان توصیه سرمایهگذاری یا سیگنال معاملاتی تلقی شود. مسئولیت تمامی معاملات و تصمیمات مالی بر عهده خود فرد است و این مجموعه هیچگونه مسئولیتی در قبال سود یا زیان احتمالی شما نخواهد داشت.
