دراودان (Drawdown) یا افت سرمایه، به کاهش سرمایه از بالاترین مقدار ثبت شده تا پایینترین مقدار پس از آن گفته میشود. در فارکس، دراودان میتواند بر اساس Balance یا Equity حساب سنجیده شود و نشان میدهد یک معاملهگر یا استراتژی معاملاتی در یک دوره مشخص، چه میزان افت سرمایه را تجربه کرده است.
شناخت انواع دراودان و نحوه محاسبه آن به شما کمک میکند عملکرد یک حساب یا استراتژی را واقع بینانهتر ارزیابی کرده و با کنترل افت سرمایه، از زیانهای سنگین جلوگیری کنید. اگر در حال یادگیری فارکس هستید و به دنبال یک آموزش کامل هستید، پیشنهاد میکنیم ابتدا وارد صفحه آموزش فارکس شوید.
دراودان در فارکس چیست؟
دراودان در فارکس به میزان افت حساب از بالاترین سطح خود تا پایین ترین سطح بعد از آن گفته میشود. به زبان ساده، این شاخص نشان میدهد یک معاملهگر یا استراتژی معاملاتی در یک دوره مشخص، چه مقدار از سرمایه خود را از دست داده است. دراودان یکی از معیارهای مهم برای ارزیابی ریسک و عملکرد یک حساب معاملاتی محسوب میشود.
دراودان با زیان یک معامله تفاوت دارد. زیان یک معامله فقط نتیجه همان پوزیشن را نشان میدهد، اما دراودان افت کلی حساب از یک سقف تا کف بعد از آن را بررسی میکند. این افت میتواند در اثر یک معامله زیان ده، چند ضرر متوالی یا زیان شناور معاملات باز ایجاد شود.
برای مثال، اگر حسابی از ۱۰ هزار دلار به ۱۲ هزار دلار برسد و سپس تا ۹ هزار دلار کاهش پیدا کند، دراودان آن در این دوره ۳ هزار دلار یا ۲۵ درصد خواهد بود. اگر حساب دوباره به ۱۲ هزار دلار برسد، این مرحله بازیابی سرمایه یا Recovery نام دارد.
دراودان (drawdown) یا افت سرمایه، به میزان کاهش سرمایه شما از بالاترین حدی که بوده تا پایینترین حد گفته میشود که به صورت درصد مورد سنجش قرار میگیرد.
انواع دراودان در فارکس
انواع دراودان براساس نقطه مبنا، شیوه محاسبه و استفاده از Balance یا Equity از یکدیگر جدا میشوند. شناخت این تفاوتها ضروری است چون ممکن است دو عدد با عنوان Drawdown در یک گزارش نمایش داده شوند اما هرکدام جنبه متفاوتی از افت سرمایه را نشان دهند.
دراودان مطلق یا Absolute Drawdown
دراودان مطلق فاصله سرمایه اولیه حساب تا کمترین مقداری است که حساب پایینتر از سرمایه اولیه تجربه کرده است. برای مثال، اگر حساب با ۱۰ هزار دلار شروع شود و کمترین مقدار آن به ۸۵۰۰ دلار برسد، Absolute Drawdown برابر با ۱۵۰۰ دلار خواهد بود. اگر ارزش حساب هیچگاه پایینتر از سرمایه اولیه قرار نگیرد، دراودان مطلق صفر است. حتی اگر حساب پس از کسب سود، افت قابل توجهی را تجربه کرده باشد. به همین دلیل، این معیار به تنهایی برای سنجش کل ریسک استراتژی کافی نیست.
دراودان حداکثری یا Maximum Drawdown
دراودان حداکثری بزرگترین افت پولی حساب از یک سقف محلی تا کف بعد از آن در دوره بررسی شده است. این معیار در برخی گزارشهای متاتریدر با عنوان Maximal Drawdown نیز نمایش داده میشود. برای مثال، اگر حساب پس از رسیدن به ۱۵ هزار دلار تا ۱۱ هزار دلار کاهش پیدا کند، افت پولی آن ۴ هزار دلار است. اگر هیچ افت دیگری در همان دوره بیشتر از این مقدار نباشد، این عدد به عنوان Maximum Drawdown ثبت میشود.
دراودان نسبی یا Relative Drawdown
دراودان نسبی، بزرگترین افت حساب را به صورت درصدی نسبت به سقفی که افت از آن آغاز شده است نشان میدهد. این معیار امکان مقایسه حسابهایی با اندازه سرمایه متفاوت را فراهم میکند و برای ارزیابی ریسک استراتژی کاربرد بیشتری دارد.
بزرگترین دراودان پولی و بزرگ ترین دراودان درصدی در یک بازه رخ نمیدهند. برای مثال، افت ۴ هزار دلاری از حساب ۲۰ هزار دلاری برابر با ۲۰ درصد است؛ اما افت ۳ هزار دلاری از حساب ۱۰ هزار دلاری، دراودان نسبی بزرگتری معادل ۳۰ درصد ایجاد میکند.
دراودان Balance و Equity چه تفاوتی دارند؟
Balance Drawdown فقط براساس نتیجه معاملات بسته شده محاسبه میشود پس سود و زیان شناور پوزیشنهای باز را نشان نمیدهد. در مقابل، Equity Drawdown تغییرات لحظهای ارزش حساب را با احتساب سود و زیان معاملات باز در نظر میگیرد.
ممکن است Balance حساب افت محدودی داشته باشد، اما Equity بهدلیل بازماندن یک معامله زیانده کاهش شدیدی را نشان دهد. به همین دلیل، Equity Drawdown تصویر سریعتر و واقعبینانهتری از ریسکی ارائه میدهد که حساب در زمان باز بودن معاملات تحمل کرده است.
| نوع دراودان | مبنای محاسبه | چه چیزی را نشان میدهد؟ | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| Absolute Drawdown | سرمایه اولیه تا کمترین مقدار زیر آن | میزان ورود حساب به زیان نسبت به سرمایه آغازین | رشد و افت بالاتر از سرمایه اولیه را نشان نمیدهد |
| Maximum Drawdown | بزرگترین افت پولی از Peak تا Trough بعدی | شدیدترین کاهش حساب از نظر مبلغ | با واحد پول حساب گزارش میشود |
| Relative Drawdown | بزرگترین افت درصدی از Peak تا Trough بعدی | شدیدترین کاهش حساب نسبت به اندازه سرمایه | برای مقایسه حسابها مناسبتر است |
| Balance Drawdown | نتایج معاملات بستهشده | افت موجودی قطعیشده حساب | زیان شناور معاملات باز را محاسبه نمیکند |
| Equity Drawdown | Balance بهاضافه سود و زیان شناور | افت لحظهای ارزش واقعی حساب | ریسک معاملات باز را نیز نمایش میدهد |
نحوه محاسبه دراودان چیست؟
برای محاسبه دراودان، ابتدا بالاترین مقدار حساب پیش از شروع افت را بهعنوان Peak و سپس کمترین مقدار بعد از آن را بهعنوان Trough مشخص کنید. اختلاف این دو عدد، دراودان پولی را نشان میدهد و نسبت این اختلاف به Peak، میزان افت سرمایه را بهصورت درصدی مشخص میکند.
فرمول دراودان پولی:
دراودان پولی = مقدار Peak − مقدار Trough
فرمول درصد دراودان:
درصد دراودان = (مقدارPeak−مقدارTrough)÷مقدارPeak(مقدار Peak − مقدار Trough) ÷ مقدار Peak × ۱۰۰
فرض کنید حساب معاملاتی شما ابتدا ۱۰ هزار دلار است، سپس به ۱۲ هزار دلار میرسد و پس از چند معامله تا ۹ هزار دلار کاهش پیدا میکند. نحوه محاسبه دراودان این حساب بهترتیب زیر است:
۱. بالاترین مقدار حساب پیش از افت: ۱۲ هزار دلار
۲. پایینترین مقدار پس از آن: ۹ هزار دلار
۳. دراودان پولی: ۹٬۰۰۰ − ۱۲٬۰۰۰ = ۳٬۰۰۰ دلار
۴. دراودان درصدی: ۱۰۰ × (۱۲٬۰۰۰ ÷ ۳٬۰۰۰) = ۲۵ درصد
پس این حساب در دوره موردنظر ۳ هزار دلار یا ۲۵ درصد دراودان داشته است. برای محاسبه Maximum Drawdown در یک دوره طولانیتر باید تمام افتهای Peak-to-Trough را جداگانه محاسبه و بزرگترین مقدار را انتخاب کرد.
ترتیب زمانی در این محاسبه اهمیت دارد. Trough باید بعد از Peak تشکیل شده باشد پس نمیتوان پایینترین مقدار ابتدای دوره را با سقفی که ایجاد شده است مقایسه کرد. همچنین مشخص کنید محاسبه براساس Balance انجام میشود یا Equity، زیرا وجود معاملات باز میتواند نتیجه این دو روش را متفاوت کند.
برای جبران دراودان چقدر سود لازم است؟
هرچه دراودان حساب عمیقتر شود، درصد سود موردنیاز برای بازگشت به سرمایه قبلی با سرعت بیشتری افزایش مییابد. دلیل این تفاوت آن است که زیان از سرمایه بزرگتر محاسبه میشود، اما معاملهگر باید همان مبلغ ازدسترفته را با سرمایه باقیمانده و کوچکتر جبران کند.
برای محاسبه درصد سود لازم جهت بازیابی حساب میتوان از فرمول زیر استفاده کرد:
سود لازم برای جبران = درصددراودان÷(۱۰۰−درصددراودان)درصد دراودان ÷ (۱۰۰ − درصد دراودان) × ۱۰۰
برای مثال، اگر یک حساب ۱۰ هزار دلاری با ۲۰ درصد دراودان به ۸ هزار دلار برسد، جبران این افت به ۲ هزار دلار سود نیاز دارد. کسب ۲ هزار دلار سود با سرمایه ۸ هزار دلاری معادل بازده ۲۵ درصدی است پس زیان ۲۰ درصدی با سود ۲۰ درصدی جبران نمیشود.
| میزان دراودان | سرمایه باقیمانده از ۱۰ هزار دلار | سود لازم برای بازگشت به نقطه اولیه |
|---|---|---|
| ۱۰٪ | ۹٬۰۰۰ دلار | ۱۱٫۱۱٪ |
| ۲۰٪ | ۸٬۰۰۰ دلار | ۲۵٪ |
| ۳۰٪ | ۷٬۰۰۰ دلار | ۴۲٫۸۶٪ |
| ۴۰٪ | ۶٬۰۰۰ دلار | ۶۶٫۶۷٪ |
| ۵۰٪ | ۵٬۰۰۰ دلار | ۱۰۰٪ |
این رابطه نامتقارن نشان میدهد جلوگیری از افتهای سنگین، سادهتر از جبران آنهاست. برای نمونه، حسابی که ۵۰ درصد سرمایه خود را از دست داده است باید روی سرمایه باقیمانده ۱۰۰ درصد سود کند تا فقط به نقطه شروع بازگردد.
برای تأکید بر نامتقارنبودن زیان و سود موردنیاز برای جبران آن، وبسایت CompareForexBrokers توضیح میدهد:
“The amount of money that you need to make to get back to breakeven will always be larger than your DD.”
«میزان سودی که برای بازگشت حساب به نقطه سربهسر نیاز دارید، همیشه بیشتر از درصد دراودان تجربهشده خواهد بود.»
میزان قابل قبول دراودان چقدر است؟
برای دراودان قابل قبول عدد ثابتی وجود ندارد و مقدار مناسب آن به استراتژی، میزان ریسک هر معامله، اهرم و تحمل ریسک معاملهگر بستگی دارد. یک دراودان زمانی قابلقبول است که از سقف تعیین شده در برنامه مدیریت ریسک عبور نکند و جبران آن، حساب را به پذیرش ریسک بیشتر وادار نسازد. برای ارزیابی درست، دراودان را در کنار بازده استراتژی و مدت زمان Recovery بررسی کنید. دو استراتژی با دراودان برابر کیفیت یکسانی ندارند، استراتژیای که بازده بیشتر و دوره بازیابی کوتاهتری دارد، عملکرد مناسبتری نشان میدهد.
چگونه دراودان را در متاتریدر مشاهده کنیم؟
برای مشاهده دراودان در نسخه دسکتاپ متاتریدر ۵ مراحل زیر را انجام دهید:
۱. وارد حساب معاملاتی خود در MT5 شوید.
۲. از منوی View گزینه Reports را انتخاب کنید. همچنین میتوانید در بخش تاریخچه معاملات کلیک راست کرده و مسیر Report > Overview را بزنید.
۳. در صفحه گزارش، وارد تب Summary شوید و مقدار Max. Drawdown را مشاهده کنید.
۴. برای بررسی نمودار افت سرمایه، تب Risks را باز کرده و حالت Drawdown را انتخاب کنید.
۵. در صورت نیاز، گزارش را با فرمت PDF یا HTML ذخیره کنید.
گزارش MT5 دراودان حساب را همراه با نمودار Balance و Equity نمایش میدهد. برای آشنایی با سایر اطلاعات این گزارش، مقاله نحوه گرفتن استیتمنت در متاتریدر را مطالعه کنید.
چه عواملی باعث افزایش دراودان میشوند؟
دراودان زمانی افزایش مییابد که اندازه معاملات و مجموع ریسک حساب با سرمایه یا شرایط بازار هماهنگ نباشد.
- استفاده از حجم یا اهرم بیش از ظرفیت حساب
- معامله بدون حد ضرر یا دورکردن Stop Loss پس از ورود
- بازکردن چند پوزیشن همجهت روی نمادهای دارای همبستگی
- افزایش حجم پس از زیان با روشهایی مانند مارتینگل
- ادامه معامله پس از رسیدن به سقف زیان روزانه
- اورترید و ورودهای احساسی برای جبران سریع ضرر
- معامله هنگام اخبار مهم بدون درنظرگرفتن اسلیپیج و گسترش اسپرد
- ادامه استفاده از یک استراتژی در شرایطی که ساختار بازار تغییر کرده است.
چگونه دراودان حساب را کاهش دهیم؟
برای کاهش دراودان، ابتدا ریسک هر معامله را به درصد مشخصی از Equity محدود کنید و حجم پوزیشن را براساس فاصله ورود تا حد ضرر تعیین کنید. مجموع ریسک معاملات باز نیز باید کنترل شود بهخصوص زمانی که چند پوزیشن همجهت روی نمادهای دارای همبستگی دارید. برای زیان روزانه و هفتگی سقف مشخصی قرار دهید و پس از رسیدن به آن، معامله را متوقف کنید. ثبت معاملات در ژورنال، کاهش حجم پس از زیانهای متوالی و بررسی نتایج Backtest نیز کمک میکند ستاپها یا شرایطی را که بیشترین افت سرمایه را ایجاد میکنند شناسایی و اصلاح کنید.
دراودان چه کاربردی در ارزیابی استراتژی دارد؟
دراودان نشان میدهد یک استراتژی برای رسیدن به بازده ثبتشده، چه میزان افت سرمایه ایجاد کرده است. هنگام بررسی Backtest، فقط به سود نهایی توجه نکنید. Maximum Drawdown، تعداد دورههای افت و مدتزمان Recovery نیز مشخص میکنند اجرای واقعی استراتژی تا چه اندازه برای سرمایه و تحمل روانی معاملهگر مناسب است.
این معیار برای مقایسه رباتهای معاملاتی و بررسی استیتمنت معاملاتی نیز کاربرد دارد. دو سیستم ممکن است سود یکسانی داشته باشند، اما سیستمی که همان بازده را با دراودان کمتر و بازیابی سریعتر ایجاد کرده است، عملکرد با ثباتتری دارد. برای این مقایسه میتوان از Recovery Factor استفاده کرد:
Recovery Factor = سود خالص ÷ Maximum Drawdown پولی
بااینحال، MDD بهتنهایی کیفیت استراتژی را اثبات نمیکند چون تعداد و طول دورههای افت، توالی زیانها و احتمال افزایش دراودان در آینده را نشان نمیدهد. نتایج Backtest نیز ممکن است بهدلیل بیشبرازش، هزینههای معاملاتی غیرواقعی یا تغییر شرایط بازار با عملکرد حساب واقعی متفاوت باشند.
تفاوت دراودان حساب شخصی و پراپ چیست؟
در حساب شخصی، معاملهگر سقف دراودان را براساس برنامه مدیریت ریسک خود تعیین میکند ولی در حساب پراپ، دراودان روزانه و کلی بخشی از قوانین اجباری چالش است و عبور Balance یا Equity از حد تعیین شده میتواند باعث ردشدن حساب شود. مبنای محاسبه نیز ممکن است ثابت، روزانه یا شناور باشد پس باید قوانین همان پلن را بررسی کنید. توضیحات کاملتر در مقاله دراودان در پراپ ارائه شده است.
آنچه در مقاله دراودان در فارکس چیست خواندیم
دراودان فقط میزان ضرر حساب را نشان نمیدهد، بلکه مشخص میکند برای رسیدن به بازده چه مقدار ریسک تحمل شده است. هنگام بررسی عملکرد خود یا انتخاب یک استراتژی، Maximum Drawdown را در کنار سود خالص، Recovery Factor و مدت بازیابی ارزیابی کنید. تعیین سقف زیان، محدودکردن ریسک هر معامله و توقف فعالیت پس از عبور از حد مجاز، از تبدیل یک افت موقت به زیان سنگین جلوگیری میکند.
محتوای این بخش صرفاً جنبه تحلیلی و اطلاعرسانی دارد و نباید به عنوان توصیه سرمایهگذاری یا سیگنال معاملاتی تلقی شود. مسئولیت تمامی معاملات و تصمیمات مالی بر عهده خود فرد است و این مجموعه هیچگونه مسئولیتی در قبال سود یا زیان احتمالی شما نخواهد داشت.
