استفاده از مدیریت ریسک در معاملات یکی از اصلی‌ترین تفاوت‌های میان تریدرهای حرفه‌ای و تازه کار به شمار می‌رود. مدیریت ریسک مجموعه‌ای از قوانین برای جلوگیری از ضرر در معاملات است. استفاده از اصول مدیریت ریسک احتمال از دست رفتن سرمایه را تا حد امکان کاهش داده و در مقابل به سودده شدن پوزیشن کمک می‌کند. در این مقاله از کدام بروکر ما به بررسی جزئیات مدیریت ریسک در معاملات بازار فارکس خواهیم پرداخت.
در ابتدا قبل از اینکه این مقاله را مطالعه کنید، اگر در حال یادگیری فارکس هستید و نیاز به یک آموزش کامل دارید، توصیه می‌کنیم وارد صفحه آموزش فارکس شوید.
مدیریت ریسک فارکس چیست؟
هرچند که فعالیت در بازار فارکس می‌تواند سود دلاری برای تریدرها به دنبال داشته باشد؛ اما کماکان یکی از پرریسک‌ترین بازارهای مالی به شمار می‌رود. در طول زمان تریدرها برای مقابله با ریسک معاملات یک سری قوانین را طبق تجربه و اصول معاملات تعیین کرده‌اند. رعایت این قوانین کنترل تریدر بر میزان زیان احتمالی معاملات را افزایش میدهد. لازم به ذکر است که این اصول و قوانین به طور معمول در قالب یک استراتژی معاملاتی در اختیار تریدرها قرار می‌گیرد.
ریسکهای بازار فارکس عواملی هستند که ممکن است رخ دادن آنها باعث ضررهای بزرگ در بازار فارکس برای شما شود. خود بازار مالی دارای ریسک است و علاوه بر آن ریسکهای جانبی مانند ریسک فنی، ریسک سیاسی، ریسک قوانین و ... وجود دارد که احتمال ضرر شما در بازار را افزایش میدهد.
ماشین حساب مدیریت ریسک فارکس (محاسبه آنلاین حجم معامله)
ماشین حساب مدیریت ریسک فارکس به معامله‌گر بازار فارکس کمک می‌کند حجم مناسب معامله را بر اساس میزان سرمایه، درصد ریسک و مقدار حد ضرر مشخص کند. در این حالت حجم معامله بر اساس داده‌های منطقی و متناسب با میزان ریسک مجاز برای معامله تعیین خواهد شد. با این حال محاسبه دستی حجم معامله در شرایط هیجانی بازار ممکن است با خطا مواجه شود. به همین دلیل بهتر است برای محاسبه دقیق حجم مناسب معامله از ماشین حساب استفاده کنید. ماشین حساب‌های محاسبه حجم با دریافت اطلاعاتی مانند نماد معاملاتی، موجودی حساب، درصد ریسک و حد ضرر حجم پیشنهادی برای شروع معامله را تعیین می‌کنند.
انواع ریسک در بازار فارکس
با فعالیت در بازار فارکس معامله‌گران همواره در معرض مجموعه‌ای از ریسک‌ها قرار خواهند داشت. با توجه به اهمیت این موضوع در ادامه این بخش انواع ریسک بازار فارکس را شرح داده ایم.
ریسک بازار
تغییرات قیمت هر جفت‌ارز در بازار فارکس تحت تاثیر عوامل مختلف اقتصادی و سیاسی قرار دارد. تصمیمات بانک‌های مرکزی، مخصوصا تغییرات نرخ بهره فدرال رزرو آمریکا، جزو مهم ترین عوامل موثر بر ارزش ارزها در سطح جهانی هستند. در زمان انتشار چنین اخباری، ممکن است بازار دچار افزایش شدید نوسانات و حرکات سریع قیمت شود. در این شرایط، معامله‌گران با ریسک بازار و ریسک ناشی از نوسانات شدید قیمت مواجه هستند. در این حالت ممکن است قیمت برخلاف پیش‌بینی تریدرها در مدت کوتاهی تغییرات قابل توجهی را تجربه کند.
ریسک نقدشوندگی
هرچند به صورت جهانی بازار فارکس بالاترین حجم معاملات روزانه را ثبت می‌کند؛ اما کماکان ریسک نقدشوندگی یکی از دغدغه‌های مهم تریدرها به شمار می‌رود. در شرایطی که نقدینگی کافی در دسترس نباشد امکان اجرای سفارش تریدرها امکان پذیر نخواهد بود.
ریسک اختلال در اجرای معاملات
از آن جایی که معاملات به صورت آنلاین و از طریق بروکرهای فارکس به انجام می رسند، همواره ممکن است در این فرایند با اختلالات فنی مواجه شوید. ریسک اختلال در اجرای معاملات (Execution Risk) نیز مربوط به همین نوع اختلالات فنی است. این ریسک می‌تواند در اثر عواملی مانند اختلال در پلتفرم معاملاتی، قطعی یا ضعف اتصال اینترنت، تاخیر در انتقال سفارش به بازار، افزایش ناگهانی حجم معاملات یا حتی از دسترس خارج شدن سرویس‌های بروکر ایجاد شود.
ریسک روان‌شناختی
یکی از رایج‌ترین ریسکهای حاضر در معاملات بازار فارکس مربوط به تاثیر احساسات و واکنش‌های ذهنی معامله‌گر بر تصمیم‌های معاملاتی است. عواملی مانند ترس از دست دادن فرصت، طمع، ترس از ضرر، اعتماد به نفس بیش از حد و تلاش برای جبران سریع زیان باعث میشود تریدر بر اصول مدیریت ریسک خود پا بگذارد و به صورت غیرمنطقی با تکیه بر احساسات معاملات را پیش ببرد.
ریسک اعتبار بروکرها
از آن جایی که اکثر بروکرهای معتبر این حوزه از خدمات‌رسانی به ایرانیان سر باز می زنند، احتمال گرفتاری ایرانیان در دام بروکرهای کلاهبردار و نامعتبر افزایش پیدا کرده است. چنین ریسکی در شرایط خاصی مانند ورشکستگی بروکر، بروز مشکلات مالی، ضعف نظارت قانونی یا ناتوانی در پرداخت وجوه مشتریان برای کاربران مشکل ساز خواهد بود.
بهترین استراتژی‌های مدیریت ریسک فارکس
یکی از بهترین راه‌های پایبندی به اصول مدیریت ریسک داشتن استراتژی مشخص برای پیش بردن معاملات است. در این قسمت از مقاله بهترین استراتژی مدیریت ریسک فارکس را توضیح داده‌ایم.
رعایت استراتژی ۲ درصدی
طبق این استراتژی تریدرهای فارکس نباید بیش از ۲ درصد کل سرمایه خود را به یک معامله اختصاص دهند. با استفاده از این روش سرمایه کل تریدرها پس از چند معامله ناموفق به صفر نخواهد رسید و امکان جبران ضرر وجود خواهد داشت. همچنین در برخی از شرایط بازار میتوان این مقدار را به یک درصد نیز کاهش داد.
استفاده از سرمایه مازاد برای معامله
احتمال زیان بخش جدا نشدنی معاملات در بازار فارکس است. بنابراین، تریدرهای فارکس نیز باید به این پذیرش برسند و تنها سرمایه‌ای را وارد معامله کنند که از دست دادن آن موجب اختلال روند عادی زندگیشان نشود. افرادی که هنوز سرمایه کافی برای شروع معامله ندارند نیز می‌توانند ابتدا با استفاده از حساب دمو و یا بونوس‌های ارائه شده در بروکر، بدون ریسک مالی معاملات خود را شروع کنند.
رعایت حداقل ریسک به ریوارد ۱:۲
نسبت ریسک به ریوارد در واقع نشان‌دهنده نسبت احتمال سود و زیان معامله است. در این روش معاملاتی تریدرها باید حداقل ریسک به ریوارد ۱:۲ را رعایت کنند. به این معنا که اگر با فعال شدن حد ضرر معامله ۱۰۰ دلار زیان کند، هدف سود باید حداقل ۲۰۰ دلار تعیین شود. با استفاده از این استراتژی در بلندمدت امکان حفظ سودآوری افزایش پیدا می‌کند.
تنوع بخشی به معاملات
تنوع بخشی به عنوان یکی از روشهای موثر مدیریت ریسک شناخته شده که با هدف کاهش وابستگی سرمایه به یک دارایی، جفت‌ارز یا بازار خاص اعمال میشود. در این روش معامله گران با انتخاب نمادهای متنوع که همبستگی به هم ندارند به راحتی می توانند ریسک معاملات حساب خود را کاهش دهند.
مدیریت ریسک در شرایط خاص بازار فارکس
انتشار اخبار و داده‌های اقتصادی مهم، افزایش شدید نوسانات، کاهش نقدشوندگی یا ایجاد شکاف قیمتی (Gap) جزو شرایط خاص بازار فارکس محسوب می شوند. این شرایط به صورت چشمگیری ریسک معاملات را افزایش می‌دهند. در چنین شرایطی علاوه بر رعایت اصول معمول مدیریت ریسک، تریدرها باید اقدامات سریعی نیز انجام دهند که در ادامه به مهمترین آن ها اشاره کرده‌ایم.
- خودداری از ورود به پوزیشن های جدید در شرایط خاص
- کاهش حجم و اهرم معامله
- تنظیم مجدد حد ضرر بر اساس شرایط بازار
- در نظر گرفتن احتمال اسلیپیج (Slippage)
- خودداری از ورود هم‌زمان به معاملات متعدد
- دقت به سطح نقدشوندگی بازار
روانشناسی مدیریت ریسک فارکس
احساساتی مانند ترس، طمع، هیجان و … را میتوان یکی از اصلی‌ترین دلایل تصمیمات اشتباه در حین معامله دانست. بازار فارکس به صورت ذاتی بازاری پرنوسان و هیجانی محسوب میشود؛ به همین سبب تریدرهایی که به دنبال سود هستند باید توانایی کنترل احساسات خود را داشته باشند. برای داشتن بالاترین سطح کنترل توجه به نکات زیر الزامی است:
- پس از شکست پوزیشن معاملاتی از صفحه مانیتور دور شده و در برابر تمایل به ورود سریع به معامله جدید مقابله کنید
- قبول کنید که شکست و زیان بخشی جداناپذیر از روند معاملات بوده و جبران زیان در آینده امکان‌پذیر است
- پس از اتمام معامله به تحلیل پوزیشن و دلیل شکست آن بپردازید.
اشتباهات رایج معامله‌گران در مدیریت ریسک در بازار فارکس
به صورت خلاصه میتوان گفت بزرگ‌ترین خطای مدیریت ریسک، نداشتن یک چارچوب مشخص پیش از ورود به معامله است. به طوری که عمده اشتباهات رایج تریدرها شاخه‌ای از همین مشکل است. در ادامه این بخش رایج ترین اشتباهات معامله‌گران در زمان معامله را توضیح داده‌ایم.
استفاده بیش از حد از اهرم معاملاتی
در بازار فارکس، تریدرها می‌توانند با استفاده از اهرم ارائه شده توسط بروکر، پوزیشن معاملاتی بزرگ‌تر از سرمایه اولیه خود ایجاد کنند. دقیقا همین ویژگی جذابیت استفاده از اهرم بالا را برای معامله‌گران را به طرز چشمگیری افزایش می دهد؛ چرا که حتی کوچک‌ترین تغییرات قیمت منجر به سودهای کلان میشود. حال باید در نظر داشت که همین عملکرد چند برابری در رابطه با ضرر معاملات نیز صادق است. به همین سبب استفاده از اهرم بالا بدون آگاهی کافی و رعایت اصول مدیریت ریسک در کوتاه مدت ممکن است سرمایه معامله‌گران را از بین ببرد.
معامله بدون تعیین حد سود و حد ضرر
ورود به پوزیشن بدون تعیین حد سود و حد ضرر جزو پرریسک‌ترین روشهای انجام معامله در بازار فارکس محسوب میشود. استفاده از ابزارهای مختلف تحلیل به شناسایی روند و نقاط ورود و خروج کمک می‌کند؛ اما هیچ تحلیلی نمیتواند حرکت قیمت را با قطعیت پیش‌بینی کند. در شرایطی که قیمت خلاف جهت پیش بینی شده حرکت کند، به سرعت سرمایه تریدر در معامله صفر به صفر می‌رسد. به همین دلیل بهتر است معامله‌گران به خصوص افراد تازه‌کار بدون حد سود و ضرر به معامله نپردازند.
تلاش برای جبران سریع ضرر
معمولا بعد از چند معامله ناموفق در صورتی که تریدر کنترل کافی بر هیجانات خود نداشته باشد به سرعت برای جبران ضرر اقدام می‌کند. انتقام از بازار یکی از رایج‌ترین اشتباهات عملکردی تریدرها است که از عدم تسلط بر روانشناسی فارکس نشات می‌گیرد. به منظور مقابله با این خطا بهتر است برای خود سقف زیان روزانه یا هفتگی تعیین کنید و به آن پایبند بمانید.
نادیده گرفتن تاثیر اخبار مهم جهانی بر نوسانات قیمت
بسیاری از معامله‌گران در هنگام معامله تاثیر اخبار و فعالیت سشن‌های معاملاتی را دست کم می‌گیرند. در حالی که تعداد تریدرهای فعال در هر سشن و انتشار اطلاعات حساس اقتصادی و سیاسی به سرعت بازار را تحت تاثیر قرار می‌دهند. به همین سبب پیش از ورود به معامله این موارد باید با دقت بررسی شوند.
ابزارهای مدیریت ریسک در فارکس
در بازار فارکس یک سری ابزار وجود دارند که در مدیریت ریسک معاملات به تریدرها کمک می‌کنند. در ادامه این بخش به معرفی برخی از این ابزار پرداخته ایم.
حد سود و حد ضرر
همانطور که اشاره شد، حد سود و ضرر جزو مهمترین ابزارهای مدیریت ریسک در فارکس شناخته میشوند. با استفاده از این ابزار معامله‌گران می‌توانند پیش از ورود به پوزیشن معاملاتی، نقطه خروج از معامله را تعیین کنند. حد سود و ضرر باید بر اساس توان تحمل ریسک هر تریدر و نسبت ریسک به ریوارد معامله تعیین شود.
تقویم اقتصادی
تقویم اقتصادی یکی از پرکاربردترین ابزارهای مورد استفاده تریدرهای بازار فارکس است. این ابزار زمان انتشار گزارش سالانه شاخص‌ها و رویدادهای مهم اقتصادی موثر بر بازار را در اختیار تریدرها قرار میدهد. تریدرها با بررسی تقویم اقتصادی پیش از ورود به معامله می‌توانند ریسک ناشی از انتشار اخبار و رویدادهای اقتصادی را شناسایی و مدیریت کنند.
ماشین‌حساب‌های معاملاتی
ماشین حساب‌های معاملاتی (Trading Calculators) نوعی از ابزارهای محاسباتی هستند که به تریدرها کمک می‌کنند پیش از ورود به معامله، میزان ریسک پوزیشن را محاسبه کنند. با استفاده از این ماشین حساب‌ها خطای تحلیل و محاسبه تا حد امکان کاهش می‌یابد. پیش‌تر در این مقاله به بررسی نقش ماشین حساب حجم معامله در مدیریت ریسک پرداختیم.
ربات های معامله‌گر
ربات‌های معامله‌گر (Trading Bots) بر اساس مجموعه‌ای از قوانین و استراتژی‌های از پیش تعیین شده تحلیل و ورود به معاملات را به صورت خودکار انجام می‌دهند. در مدیریت ریسک فارکس، مهمترین مزیت ربات‌ها اجرای خودکار و منظم قوانین مدیریت سرمایه است. در صورتی که استراتژی منتخب شما راهکارهای دقیق برای کاهش و مدیریت ریسک داشته باشد ربات‌های معامله‌گر به بهترین شکل این قوانین را پیاده می‌کنند.
چک‌لیست مدیریت ریسک قبل از ورود به هر معامله فارکس
پیش از شروع معاملات فارکس با در نظر گرفتن نکات زیر میتوان ریسک معاملات را به حداقل رساند. این نکات عبارتند از:
- در قدم اول پیش از شروع معامله حتما استراتژی معاملاتی مشخصی داشته باشید و از اصول آن پیروی کنید
- سرمایه دخیل در معامله و توان تحمل ریسک خود را پیش از ورود به پوزیشن معاملاتی تعیین کنید
- با مشخص کردن نقاط حد سود و ضرر میتوانید از ضررهای هنگفت در زمان نوسانات شدید بازار جلوگیری کنید
- قبل از معامله حتما نسبت ریسک به ریوارد را محاسبه کنید (احتمال سود معامله در بهترین حالت باید بالاتر از ضرر احتمالی پوزیشن باشد)
- اهرم معاملات را بر اساس حجم معامله و ریسک‌پذیری خو تعیین کنید و از اعمال اهرم‌های بسیار بالا بپرهیزید
- پیش از معامله اخبار مهم را بررسی کرده و سعی کنید در زمان انتشار اخبار به معامله نپردازید
- منتظر فعال شدن حد ضرر نمانید و زمانی که معامله وارد سود شد حد ضرر را متناسب با حرکت قیمت جا به جا کنید تا بخشی از سود معامله حفظ شود
- تا حد امکان بر احساسات و هیجانات خود در زمان معامله مسلط باشید و در صورت بی اعتبار شدن تحلیل به صورت دستی از معامله خارج شوید
آنچه در مقاله چگونگی مدیریت ریسک در بازار فارکس خواندیم:
در این مقاله از کدام بروکر سعی کردیم با مفهوم مدیریت ریسک در فارکس و اهمیت آن در کنترل ضرر و حفظ سرمایه اولیه آشنا شویم. در ادامه به بررسی انواع ریسکهای بازار فارکس پرداختیم و سپس راهکارهای موثر و استراتژی‌های پرکاربرد این حوزه برای مدیریت ریسک را ارائه دادیم. در انتها میتوان گفت داشتن یک برنامه مشخص، تعیین میزان ریسک پیش از ورود به معامله و پایبندی به قوانین مدیریت سرمایه بیشترین نقش را در حفظ سرمایه تریدرها ایفا می‌کنند.
سوالات متداول
بهتر است در معاملات فارکس، سود معامله 2 برابر احتمال ضرر در نظر گرفته شود.
از آن جایی که اهرم سرمایه دخیل در معامله را افزایش میدهد، به همان نسبت سود و زیان معامله نیز افزایش خواهد یافت.
هیچ روش مدیریت ریسکی نمیتواند احتمال زیان را به طور کامل از بین ببرد و هدف از پیادهسازی روشهای مدیریت ریسک تنها کاهش احتمال ضرر است.
محتوای این بخش صرفاً جنبه تحلیلی و اطلاع‌رسانی دارد و نباید به عنوان توصیه سرمایه‌گذاری یا سیگنال معاملاتی تلقی شود. مسئولیت تمامی معاملات و تصمیمات مالی بر عهده خود فرد است و این مجموعه هیچ‌گونه مسئولیتی در قبال سود یا زیان احتمالی شما نخواهد داشت.
