سواپ در فارکس یکی از هزینههایی است که معاملهگران هنگام باز نگه داشتن معاملات خود برای روزهای بعد با آن مواجه میشوند. این هزینه که با نام بهره شبانه یا Rollover نیز شناخته میشود، بر اساس عواملی مانند اختلاف نرخ بهره ارزها، حجم معامله و سیاست بروکر تعیین میشود.
سواپ در فارکس چیست؟ (بهره شبانه / Rollover)
سواپ در فارکس (Swap) یا بهره شبانه، هزینه یا سودی است که هنگام باز ماندن یک معامله تا روز معاملاتی بعد به حساب معاملهگر اضافه یا از آن کسر میشود. زمانی که یک پوزیشن پس از زمان تسویه روزانه بازار همچنان باز باشد، بروکر مبلغ سواپ را بر اساس شرایط نماد معاملاتی، حجم معامله و اختلاف نرخ بهره ارزها محاسبه میکند. در معاملات فارکس، هر جفت ارز از دو ارز تشکیل شده که هرکدام نرخ بهره متفاوتی دارند. زمانی که یک ارز را خریداری میکنید، در واقع نسبت به یک ارز دیگر موقعیت میگیرید و اختلاف بین نرخ بهره این دو ارز میتواند باعث ایجاد سواپ مثبت یا منفی شود.
برای مثال، اگر معامله خرید روی EUR/USD باز کنید، در واقع یورو را خریداری و دلار آمریکا را میفروشید. اگر نرخ بهره یورو نسبت به دلار پایینتر باشد، احتمال دارد برای نگهداری این معامله هزینه شبانه پرداخت کنید. در شرایطی که اختلاف نرخ بهره به نفع معاملهگر باشد، امکان دریافت سواپ مثبت نیز وجود دارد. میزان سواپ برای همه معاملات یکسان نیست و به عواملی مانند نوع دارایی، حجم معامله، جهت پوزیشن (Buy یا Sell)، شرایط تأمین نقدینگی بروکر و نرخهای بهره بانکهای مرکزی وابسته است.
سواپ در فارکس هزینه یا سود نگهداری معاملات باز پس از پایان روز معاملاتی است. مقدار آن به اختلاف نرخ بهره ارزها، حجم معامله و شرایط بروکر بستگی دارد.
انواع سواپ در فارکس
سواپ در فارکس همیشه به معنی هزینه برای معاملهگر نیست. بسته به اختلاف نرخ بهره دو ارز، جهت معامله و شرایط بروکر، مبلغ سواپ میتواند بهصورت مثبت یا منفی روی حساب اعمال شود. علاوه بر این، در برخی شرایط مانند نگهداری طولانیمدت معاملات، نوع دیگری از سواپ به نام سواپ سهگانه نیز اهمیت پیدا میکند.
سواپ مثبت
سواپ مثبت زمانی ایجاد میشود که ارزی که در معامله خریداری کردهاید، نرخ بهره بالاتری نسبت به ارز فروختهشده داشته باشد. در این شرایط، معاملهگر بابت نگهداری پوزیشن باز تا روز بعد میتواند مبلغی را بهعنوان بهره دریافت کند. برای مثال، اگر در یک جفت ارز، ارز خریداریشده دارای نرخ بهره بالاتر از ارز مقابل باشد، اختلاف این دو نرخ میتواند باعث شود معامله Buy با سواپ مثبت همراه شود. البته مقدار نهایی سواپ به شرایط بروکر، حجم معامله و نرخهای بهروزشده بستگی دارد.
سواپ منفی
سواپ منفی زمانی اتفاق میافتد که نرخ بهره ارز خریداریشده کمتر از ارز فروختهشده باشد. در این حالت، معاملهگر باید هزینه نگهداری پوزیشن را پرداخت کند و مبلغی از حساب او کسر میشود. برای مثال، اگر معاملهگر روی یک جفت ارز موقعیت خرید داشته باشد و ارز پایه نرخ بهره پایینتری نسبت به ارز مقابل داشته باشد، احتمال ایجاد سواپ منفی وجود دارد. این هزینه در معاملات بلندمدت میتواند تاثیر بیشتری روی سود یا زیان نهایی داشته باشد.
| نوع سواپ | شرایط ایجاد | تاثیر روی حساب |
| سواپ مثبت | نرخ بهره ارز خریداریشده بیشتر از ارز فروختهشده باشد | مبلغی به حساب معاملهگر اضافه میشود |
| سواپ منفی | نرخ بهره ارز خریداریشده کمتر از ارز فروختهشده باشد | مبلغی از حساب معاملهگر کسر میشود |
سواپ سهگانه (Triple Swap)
سواپ سهگانه، به زمانی گفته میشود که هزینه یا سود شبانه یک معامله برای سه روز محاسبه میشود. دلیل این موضوع به فرآیند تسویه معاملات در بازار فارکس مربوط است که در برخی بروکرها باعث میشود یک روز خاص از هفته، مبلغ سواپ چند برابر شود. بسیاری از بروکرها سواپ سهگانه را در روز چهارشنبه اعمال میکنند، زیرا معاملات باز این روز شامل هزینه نگهداری برای تعطیلات آخر هفته نیز میشود. با این حال، زمان دقیق اعمال سواپ سهگانه ممکن است براساس قوانین هر بروکر متفاوت باشد و باید از مشخصات نماد معاملاتی بررسی شود.
عوامل مؤثر بر میزان سواپ
مقدار سواپ یک عدد ثابت برای تمام معاملات نیست و براساس شرایط مختلف تغییر میکند. بروکرها نرخ سواپ هر نماد را با توجه به نرخ بهره ارزها، شرایط بازار و هزینههای تأمین نقدینگی تعیین میکنند. مهمترین عوامل موثر بر میزان سواپ عبارتاند از:
- اختلاف نرخ بهره دو ارز: اصلیترین عامل تعیینکننده سواپ، تفاوت نرخ بهره بین دو ارز موجود در یک جفت ارز است. اگر اختلاف نرخ بهره به نفع ارز خریداریشده باشد، احتمال دریافت سواپ مثبت وجود دارد و در شرایط مخالف، سواپ منفی ایجاد میشود؛
- حجم معامله (Lot): هرچه حجم معامله بیشتر باشد، مقدار سواپ نیز افزایش پیدا میکند. برای مثال، هزینه شبانه یک معامله با حجم ۱ لات بیشتر از معاملهای با حجم ۰.۱ لات خواهد بود؛
- تعداد روزهای باز بودن معامله: سواپ به ازای هر روزی که معامله پس از زمان تسویه باز بماند محاسبه میشود. بنابراین نگهداری یک پوزیشن برای چند روز یا چند هفته میتواند تاثیر قابل توجهی روی هزینه نهایی معامله داشته باشد؛
- نوع نماد معاملاتی: سواپ جفت ارزها، طلا، شاخصها، کالاها و سایر CFD ها یکسان نیست. هر دارایی براساس ساختار تأمین مالی و شرایط معاملاتی خود نرخ متفاوتی دارد؛
- جهت معامله (Buy یا Sell): مقدار سواپ برای معاملات خرید و فروش یک نماد میتواند متفاوت باشد. در مشخصات هر نماد معمولاً دو مقدار با عنوان Swap Long و Swap Short نمایش داده میشود؛
- سیاست بروکر و شرایط تأمین نقدینگی: بروکرها براساس هزینههای تأمین سرمایه، قراردادهای نقدینگی و ساختار حساب معاملاتی، نرخهای متفاوتی برای سواپ ارائه میکنند؛
- استفاده از لوریج: اهرم باعث افزایش حجم کنترلشده معامله نسبت به سرمایه اولیه میشود و میتواند باعث شود مقدار سواپ روی حجم بزرگتر معامله محاسبه شود. بنابراین معاملهگرانی که از لوریج بالا استفاده میکنند، باید هزینه نگهداری پوزیشن را نیز در نظر بگیرند.
نکته: مقدار سواپ را نمیتوان فقط براساس نرخ بهره بانکهای مرکزی پیشبینی کرد؛ زیرا بروکر ممکن است هزینههای اجرایی و شرایط معاملاتی خود را نیز در محاسبه نهایی لحاظ کند.
فرمول و نحوه محاسبه سواپ
محاسبه سواپ در فارکس به عوامل مختلفی مانند اختلاف نرخ بهره دو ارز، حجم معامله، تعداد روزهای باز بودن پوزیشن و شرایط بروکر بستگی دارد. به همین دلیل مقدار دقیق سواپ برای هر نماد و هر بروکر متفاوت است اما ساختار کلی محاسبه آن بر اساس اختلاف نرخ بهره سالانه دو ارز انجام میشود. فرمول ساده محاسبه سواپ به شکل زیر است:
سواپ = (اختلاف نرخ بهره دو ارز × حجم معامله × تعداد روزهای نگهداری) ÷ تعداد روزهای سال
برای مثال، فرض کنید معاملهگری یک پوزیشن خرید روی جفت ارز EUR/USD باز کرده است. اگر نرخ بهره یورو کمتر از نرخ بهره دلار باشد، اختلاف نرخ بهره منفی خواهد شد و معاملهگر برای نگهداری این پوزیشن هزینه پرداخت میکند. در یک مثال ساده:
- نرخ بهره ارز خریداریشده (یورو): ۳٪؛
- نرخ بهره ارز فروختهشده (دلار): ۵٪؛
- اختلاف نرخ بهره: ۳٪ – ۵٪ = ۲٪-.
در این شرایط، معامله خرید EUR/USD با سواپ منفی همراه خواهد بود و مبلغ مربوطه بر اساس حجم معامله و تعداد شبهایی که پوزیشن باز مانده، از حساب کسر میشود. برای معاملات فروش نیز شرایط برعکس است. اگر معاملهگر ارزی را بفروشد که نرخ بهره پایینتری نسبت به ارز خریداریشده دارد، ممکن است سواپ مثبت دریافت کند.
نحوه محاسبه سواپ در عمل
در معاملات واقعی، معاملهگران نیازی به محاسبه دستی سواپ ندارند؛ زیرا بروکرها مقدار Swap Long و Swap Short هر نماد را در مشخصات معاملاتی نمایش میدهند. با این حال، آشنایی با عوامل تشکیلدهنده سواپ کمک میکند معاملهگر بداند چرا هزینه نگهداری یک معامله تغییر میکند. برای مثال، اگر مقدار سواپ یک نماد برابر با ۵- دلار به ازای هر لات در روز باشد، نگهداری یک معامله با حجم ۱ لات برای ۳ شب باعث میشود حدود ۱۵ دلار بابت سواپ از حساب کسر شود. البته مبلغ نهایی ممکن است با توجه به روز سواپ سهگانه و قوانین بروکر تغییر کند.
نحوه مشاهده سواپ در متاتریدر (MT4/MT5)
معاملهگران برای مشاهده مقدار سواپ یک نماد نیازی به محاسبه دستی ندارند؛ زیرا بروکرها اطلاعات مربوط به هزینه نگهداری شبانه را در مشخصات هر نماد داخل متاتریدر نمایش میدهند. در این بخش میتوانید مقدار Swap Long برای معاملات خرید و Swap Short برای معاملات فروش را مشاهده کنید. برای مشاهده سواپ در متاتریدر مراحل زیر را انجام دهید:
- باز کردن پنجره Market Watch: ابتدا متاتریدر را باز کنید و از بخش View گزینه Market Watch را فعال کنید؛
- انتخاب نماد مورد نظر: روی جفت ارز یا دارایی مورد نظر کلیک راست کنید؛
- ورود به بخش Specification: پس از کلیک راست، گزینه Specification را انتخاب کنید؛
- بررسی Swap Long و Swap Short: در بخش مشخصات نماد، اطلاعات مربوط به سواپ نمایش داده میشود. مقدار Swap Long مربوط به معاملات خرید و Swap Short مربوط به معاملات فروش است.
سواپ در چه ساعت و چه روزی محاسبه میشود؟
سواپ زمانی به معامله تعلق میگیرد که پوزیشن پس از پایان روز معاملاتی همچنان باز باشد. در بازار فارکس، این زمان با عنوان Rollover Time شناخته میشود و ساعت دقیق آن براساس منطقه زمانی و قوانین هر بروکر متفاوت است. بسیاری از بروکرها زمان اعمال سواپ را حوالی پایان روز معاملاتی نیویورک در نظر میگیرند. اگر معاملهگر یک پوزیشن را قبل از زمان رولاور ببندد، هزینه یا سود شبانهای برای آن معامله محاسبه نمیشود اما اگر معامله پس از این زمان باز بماند، مقدار سواپ مربوط به آن شب به حساب اضافه یا از آن کسر خواهد شد.
سواپ سهگانه در چه روزی اعمال میشود؟
در بیشتر بروکرها، سواپ سهگانه در روز چهارشنبه اعمال میشود. دلیل آن به فرآیند تسویه معاملات در بازار فارکس مربوط است؛ زیرا معاملات آخر هفته در روزهای تعطیل بازار تسویه نمیشوند و هزینه نگهداری این روزها به یک روز مشخص منتقل میشود.
| زمان نگهداری معامله | وضعیت سواپ |
| بسته شدن معامله قبل از زمان رولاور | بدون سواپ |
| باز ماندن معامله بعد از رولاور | اعمال سواپ یک روزه |
| شب سواپ سهگانه | اعمال هزینه یا سود چند روزه |
برای مثال، اگر معاملهگری روز دوشنبه یک پوزیشن باز کند و آن را قبل از زمان رولاور همان روز ببندد، سواپی پرداخت نمیکند اما اگر معامله تا پایان روز معاملاتی باز بماند، هزینه شبانه براساس شرایط نماد محاسبه خواهد شد.
چرا بروکر سواپ میگیرد؟
بروکر سواپ را به دلیل هزینه نگهداری پوزیشنهای باز پس از پایان روز معاملاتی دریافت یا پرداخت میکند. در معاملات فارکس، زمانی که یک معاملهگر با استفاده از لوریج وارد بازار میشود، در واقع بخشی از سرمایه مورد نیاز معامله از طریق سازوکار تأمین مالی بازار فراهم میشود و اختلاف نرخ بهره ارزها یکی از عوامل اصلی ایجاد هزینه یا سود شبانه است. عوامل اصلی که باعث میشوند بروکر سواپ دریافت کند:
- تأمین هزینه سرمایه معاملات اهرمی؛
- تسویه اختلاف نرخ بهره ارزها؛
- هزینههای تأمین نقدینگی و اجرای معاملات؛
- مدیریت ریسک معاملات باز.
تفاوت سواپ با رولاور، کمیسیون و اسپرد
سواپ، رولاور، کمیسیون و اسپرد همگی به هزینههای مرتبط با معاملات فارکس مربوط هستند اما زمان ایجاد و دلیل محاسبه آنها متفاوت است. در جدول زیر به صورت کامل به تشریح این موضوع پرداختیم:
| مورد | تعریف | زمان اعمال | تاثیر روی معامله |
| سواپ (Swap) | هزینه یا سود نگهداری یک معامله پس از پایان روز معاملاتی | زمانی که پوزیشن از زمان رولاور عبور کند | ممکن است از حساب کسر شود یا به آن اضافه شود |
| رولاور (Rollover) | فرآیند انتقال یک معامله باز به روز معاملاتی بعد | در پایان روز معاملاتی و زمان تسویه | باعث اعمال نرخ سواپ روی پوزیشن باز میشود |
| اسپرد (Spread) | اختلاف بین قیمت خرید (Ask) و فروش (Bid) یک دارایی | هنگام باز شدن معامله وجود دارد | هزینه اولیه ورود به معامله است |
| کمیسیون (Commission) | مبلغی که بروکر بابت اجرای معاملات دریافت میکند | هنگام باز یا بسته شدن معامله، بسته به نوع حساب | هزینه مستقیم خدمات معاملاتی است |
استراتژیهای کسب سود از سواپ
اگرچه سواپ در بسیاری از معاملات بهعنوان یک هزینه شناخته میشود اما برخی معاملهگران با انتخاب شرایط مناسب بازار از آن بهعنوان بخشی از استراتژی معاملاتی خود استفاده میکنند. در استراتژی Carry Trade، معاملهگر ارزی با نرخ بهره پایینتر را میفروشد و ارزی با نرخ بهره بالاتر را خریداری میکند. اگر شرایط بازار و نرخهای سواپ مناسب باشد، علاوه بر تغییرات قیمت، امکان دریافت سود روزانه از اختلاف نرخ بهره نیز وجود دارد. برای مثال، اگر یک جفت ارز دارای سواپ مثبت در جهت خرید باشد، معاملهگر با باز نگه داشتن پوزیشن خود میتواند به ازای روزهای نگهداری معامله، مبلغی دریافت کند.
جمع بندی نهایی
سواپ در فارکس هزینه یا سودی است که هنگام باز ماندن معامله تا روز بعد ایجاد میشود و مقدار آن به عواملی مانند اختلاف نرخ بهره، حجم معامله و شرایط بروکر بستگی دارد. شناخت سواپ مثبت و منفی، نحوه محاسبه و روش مشاهده آن در متاتریدر به معاملهگران کمک میکند هزینههای معاملات بلندمدت را بهتر مدیریت کنند.
سوالات متداول
سواپ یا بهره شبانه، هزینه یا سودی است که بابت باز نگه داشتن معامله پس از پایان روز معاملاتی به حساب اضافه یا از آن کسر میشود.
خیر، سواپ میتواند مثبت یا منفی باشد. در برخی معاملات ممکن است مبلغی به حساب معاملهگر اضافه شود.
زمانی که معامله پس از ساعت رولاور بروکر باز بماند، سواپ برای آن اعمال میشود.
سواپ سهگانه زمانی است که هزینه یا سود شبانه برای چند روز بهصورت یکجا محاسبه میشود. بسیاری از بروکرها آن را در روز چهارشنبه اعمال میکنند.
با کلیک راست روی نماد در بخش Market Watch و انتخاب گزینه Specification میتوان مقدار Swap Long و Swap Short را مشاهده کرد.
اگر معامله قبل از زمان اعمال رولاور بسته شود، سواپی به آن تعلق نمیگیرد.
در حسابهای اسلامی سواپ شبانه حذف میشود، اما ممکن است بروکر هزینههای دیگری مانند کمیسیون یا تغییر اسپرد را برای ارائه این نوع حساب در نظر بگیرد.
بله، برخی معاملهگران با استفاده از استراتژیهایی مانند Carry Trade از اختلاف نرخ بهره و سواپ مثبت استفاده میکنند اما این روش همچنان با ریسک تغییر قیمت همراه است.
محتوای این بخش صرفاً جنبه تحلیلی و اطلاعرسانی دارد و نباید به عنوان توصیه سرمایهگذاری یا سیگنال معاملاتی تلقی شود. مسئولیت تمامی معاملات و تصمیمات مالی بر عهده خود فرد است و این مجموعه هیچگونه مسئولیتی در قبال سود یا زیان احتمالی شما نخواهد داشت.
