خلاصه هفته گذشته
بیتکوین از سطح ۳۵ هزار دلار به اوج محلی جدیدی در محدوده ۱۰۴ هزار دلار رسیده است. این رشد عمدتاً ناشی از انباشت قابلتوجه در بازار اسپات و صندوقهای ETF بوده و این در حالی است که بازار مشتقه بهنوعی در حال هماهنگسازی خود با این روند صعودی بوده است.
افزایش قیمت با یک شورتاسکوییز همراه شد؛ در نتیجه آن، تعداد زیادی از معاملهگران اهرمی که بر کاهش قیمت شرط بسته بودند، لیکویید شدند.
بررسی دادههای درونزنجیرهای نشان میدهد که حجم بالایی از تراکنشها در محدوده قیمتی ۹۳ تا ۹۵ هزار دلار صورت گرفته است. این سطح اکنون بهعنوان ناحیه حمایتی مهم در کوتاهمدت تلقی میشود.
در بازارهای خارج از زنجیره نیز دادهها حاکی از افزایش جریان ورودی خالص به بازار اسپات هستند. صرافی کوینبیس با فشار خرید بالایی مواجه بوده و در مقابل، فشار فروش در بایننس کاهش یافته است؛ موضوعی که نشان میدهد رفتار «خرید در کف» همچنان بر دو صرافی اصلی حاکم است.
ورودی سرمایه به صندوقهای ETF نیز در تاریخ ۲۵ آوریل به اوج خود در سطح ۳۸۹ میلیون دلار در روز رسید، که نقش موثری در ادامه روند صعودی ایفا کرد. با این حال، این ورودیها در ادامه به میانگین روزانه حدود ۵۸ میلیون دلار کاهش یافتهاند.
در سوی دیگر، بازارهای پرپچوال (قراردادهای فیوچرز دائمی) نسبت به بازار اسپات با تاخیر واکنش نشان دادهاند. کاهش در قراردادهای باز (Open Interest) عمدتاً به دلیل شورتاسکوییز بوده است، که منجر به لیکویید شدن حسابهایی شد که در جهت خلاف بازار موقعیت گرفته بودند.
تقاضای قوی در بازار اسپات
از زمان ثبت کف قیمتی ۷۵ هزار دلار در تاریخ ۹ آوریل، بازار بیتکوین وارد یک روند صعودی مبتنی بر معاملات نقدی (اسپات) شده است. این روند با فازهای انباشت جانبی بین هر حرکت صعودی همراه بوده است که بهوضوح قابل مشاهدهاند.
این الگوی «پلهای» را میتوان در نقشه حرارتی توزیع قیمت تمامشده (Cost Basis Distribution) مشاهده کرد؛ نموداری که خوشههای عرضه را در قیمتهای مشابه طی سه ماه گذشته نمایش میدهد.
بر اساس این نمودار، مشخص است که پیش از هر موج صعودی جدید، یک ناحیه انباشت در بازار شکل گرفته است که نهایتاً به حرکت صعودی اخیر به سوی ۱۰۴ هزار دلار منجر شده است.
با تمرکز بر بازه ۳۰ روز اخیر، یک ناحیه انباشت کلیدی بین قیمتهای ۹۳ تا ۹۵ هزار دلار دیده میشود. این محدوده با میانگین قیمت تمامشده نگهدارندگان کوتاهمدت (کسانی که طی ۱۵۵ روز گذشته وارد بازار شدهاند) همراستا است.
بنابراین، در صورت وقوع اصلاح کوتاهمدت در بازار، احتمالاً این محدوده بهعنوان یک سطح حمایتی قوی عمل خواهد کرد و مجدداً توجه خریداران را بهعنوان یک ناحیه ارزنده به خود جلب خواهد نمود.
گرایش مثبت در جریانهای بازار اسپات
علاوه بر دادههای آنچین، شاخصهای جریان سفارش در بازارهای خارج از زنجیره نیز اطلاعات ارزشمندی درباره تمایلات و سوگیری بازار ارائه میدهند. یکی از این شاخصها، «اختلاف تجمعی حجم معاملات اسپات» یا Spot Cumulative Volume Delta (CVD) است که فشار خرید یا فروش خالص از سمت بازار سفارشگذار را در دفاتر سفارش اندازهگیری میکند. با بررسی این شاخص در صرافیهای بزرگ میتوان قدرت و جهتگیری بازار اسپات را بهتر تحلیل کرد.
نمودار زیر مقدار CVD در صرافیهای بایننس و کوینبیس را نشان میدهد. از اواسط آوریل، کوینبیس با جریان مستمر خرید خالص مواجه بوده و CVD در این صرافی به اوجی برابر با +۴۵ میلیون دلار در روز رسیده است؛ موضوعی که با شتابگیری روند صعودی قیمت همزمان بوده است.
در مقابل، بازار بایننس که در اواسط مارس با فشار فروش شدیدی به میزان -۷۱ میلیون دلار در روز مواجه بود، اکنون شاهد کاهش این فشار به حدود -۹ میلیون دلار در روز است؛ که حکایت از کاهش محسوس فشار فروش در این پلتفرم دارد.
همراستایی بین انباشت آنچین و تقاضای اسپات در خارج از زنجیره، نشان میدهد که رشد اخیر تا سطح ۱۰۴ هزار دلار بر پایه خریدهای واقعی و هدفمند در کفهای قیمتی شکل گرفته است. استمرار این همگرایی میان خریداران در هر دو بعد، میتواند چشمانداز صعودی میانمدت را تقویت نماید.
ارزیابی علاقه سرمایهگذاران نهادی
حضور سرمایهگذاران سنتی در بازار بیتکوین، بهویژه پس از راهاندازی ETFهای اسپات، رشد چشمگیری داشته است. رصد جریان ورود و خروج سرمایه به این صندوقها میتواند دیدگاهی ارزشمند درباره تمایلات، اعتماد و میزان تقاضای نهادی ارائه دهد.
در تاریخ ۲۵ آوریل، میانگین هفتگی جریان ورودی خالص به کیفپولهای ETF به اوج خود در سطح ۳۸۹ میلیون دلار در روز رسید؛ این اتفاق همزمان با جهش معاملات اسپات بود و به روند صعودی قیمت تا ۱۰۴ هزار دلار کمک کرد. از آن زمان، این ورود سرمایه کاهش یافته و اکنون در حدود ۵۸ میلیون دلار در روز قرار دارد.
با وجود این کاهش، دادهها نشان میدهند که علاقه سرمایهگذاران نهادی به بیتکوین همچنان در سطحی نسبتاً قوی باقی مانده است. حجم این جریانهای ورودی مشابه میزانهایی است که در دورههای صعودی پیشین در سال ۲۰۲۴ نیز مشاهده شده بود.
رالی بیتکوین تا نزدیکی سقف تاریخی خود عمدتاً تحت تأثیر جریان قوی سرمایه در بازار اسپات بوده است؛ بهویژه از طریق ETFهای اسپات و صرافیهای بزرگی مانند کوین بیس. در سوی دیگر، بازار مشتقه همچنان در حال تطبیق با این روند است. اگرچه شواهدی از بهبود دیده میشود، اما نرخهای تأمین مالی و حجم قراردادهای باز هنوز بهطور کامل با مومنتوم صعودی بازار اسپات همسو نشدهاند.
نزدیکی به سقف تاریخی
در شرایطی که بیتکوین اکنون در محدودهای نزدیک به سقف تاریخی خود در ۱۰۹ هزار دلار معامله میشود، نشانههایی از بازگشت هیجان به بازار نمایان شده است. یکی از ابزارهای پاسخگو و سریع برای بررسی این تغییر، نسبت عرضه دارندگان کوتاهمدت در سود/زیان (STH Supply in Profit/Loss Ratio) است که بازتابی از تغییر تمایل سرمایهگذاران فعال به شمار میرود.
این شاخص در اصلاح بازار مورخ ۷ آوریل بسیار راهگشا بود؛ بهگونهای که به سطح ۰٫۰۳ سقوط کرد و نشان داد تقریباً تمام داراییهای در اختیار دارندگان کوتاهمدت وارد ضرر شدهاند. این افت دقیقاً زمانی رخ داد که بازار کف ۷۶ هزار دلاری را لمس کرد. از آن زمان، این نسبت با عبور از سطح بحرانی ۹٫۰ به سطوح بالایی بازگشته و اکنون بیش از ۹۰٪ از داراییهای این گروه در محدوده سود قرار دارند.
بهطور کلی، سطوح بالا در این شاخص میتواند نشانهای از شرایط پرریسک باشد، چراکه معمولاً در این حالت سرمایهگذاران تمایل بیشتری به برداشت سود پیدا میکنند. اگرچه این شرایط ممکن است برای مدتی ادامه یابد، اما در صورت کاهش جریان ورودی تقاضای جدید، معمولاً به فاز اصلاح یا شکلگیری یک سقف محلی منجر میشود.
تا زمانی که این شاخص بهطور پایدار بالاتر از سطح تعادلی ۱٫۰ باقی بماند، مومنتوم صعودی بازار نیز تقویت خواهد شد. با این حال، افت پایدار آن به زیر این سطح، میتواند نشانهای از ضعف ساختاری و احتمال پایان روند صعودی باشد.
شروع برداشت سود اما با ظرفیت ادامه روند
با توجه به اینکه دارندگان کوتاهمدت اکنون با سودهای تحققنیافته مواجه هستند، افزایش فعالیت برداشت سود امری طبیعی تلقی میشود. بررسی رفتار این گروه در فازهای صعودی، کلید درک زمان احتمالی خستگی تقاضا و شکلگیری سقفهای محلی است.
در روزهای اخیر، شاخص «سود تحققیافته دارندگان کوتاهمدت» (STH Realized Profit) به سطوحی نزدیک به ۳ انحراف معیار بالاتر از میانگین ۹۰ روزه خود رسیده است؛ موضوعی که حکایت از افزایش قابلتوجه برداشت سود دارد.
در چرخههای قبلی، بهویژه در جریان صعود به سمت سقف تاریخی، این شاخص تا بیش از ۵ انحراف معیار نیز رشد کرده بود. این نشان میدهد که در دورههای صعودی قوی، فشار فروش ناشی از برداشت سود باید بسیار بیشتر باشد تا بتواند بر جریان ورودی تقاضا غلبه کند.
عقبماندگی بازار مشتقه
اگرچه قدرت بازار اسپات در روند صعودی اخیر نقش اصلی را ایفا کرده است، اما معاملهگران در بازار مشتقه با تأخیر به این تغییرات واکنش نشان دادهاند. یکی از ابزارهای مؤثر برای سنجش تمایلات در این حوزه، «حجم قراردادهای باز» (Open Interest) در بازارهای آتی دائمی است. بررسی تغییرات هفتگی در این شاخص در صرافیهای اصلی، میتواند مشخص کند که آیا معاملهگران از روند بازار غافلگیر شدهاند یا خیر.
از ابتدای سال ۲۰۲۵، این شاخص نشان داده است که در بسیاری از مواقع، سرمایهگذاران در مواجهه با نوسانات شدید قیمت، موقعیتهای خود را از دست دادهاند. بهعنوان مثال، در زمان سقوط قیمت به زیر ۸۰ هزار دلار، بازار شاهد چندین افت متوالی در حجم قراردادهای باز به میزان بیش از ۱۰٪ در هفته بود. این وضعیت نشاندهنده لیکویید شدن موقعیتهای لانگ با اهرم بالا بود.
جالب آنکه در صعود اخیر به بالای ۹۰ هزار دلار نیز وضعیت مشابهی رخ داده، اما اینبار بهصورت فشار فروش از سمت فروشندگان استقراضی (Shorts). این نوع فشارها نشانگر پاکسازی سالم اهرمهای افراطی در بازار مشتقه هستند و معمولاً در مراحل ابتدایی یک روند صعودی جدید دیده میشوند. وقوع چنین شرایطی بیانگر آن است که بازار اکنون با ساختاری سالمتر و مقاومتر در مسیر رشد قرار گرفته است.
در جریان این شورتاسکوییز، حجم قراردادهای باز در بازارهای آتی با ۱۰٪ کاهش مواجه شده و از ۳۷۰ هزار بیتکوین به ۳۳۶ هزار بیتکوین رسیده است. این کاهش نشان میدهد که فشار فروش قابلتوجهی از بازار حذف شده و در نتیجه، احتمال وقوع یک موج گسترده کاهش اهرم (deleveraging) در کوتاهمدت کاهش یافته است. همچنین این روند میتواند نوسانات قیمتی آتی را تا حدی تعدیل نماید.
یکی دیگر از نشانههای مهم عقبماندگی بازار مشتقه از روند صعودی بازار اسپات، وضعیت نسبتاً سبک موقعیتهای لانگ در بازار آتی دائمی (Perpetual Futures) است. یکی از ابزارهای کلیدی برای سنجش تمایل جهتدار معاملهگران در این بازار، نرخ تأمین مالی (Funding Rate) صرافیهای بزرگ است.
در چند هفته اخیر، با وجود سیگنالهای صعودی واضح در بازار اسپات، نرخهای تأمین مالی تقریباً خنثی باقی ماندهاند. همانطور که در نمودار زیر مشاهده میشود، نرخهای میانگین و فردی از اواخر آوریل روندی صعودی داشتهاند و اکنون در محدوده ۰٫۰۰۷٪ (معادل ۷٫۶٪ سالانه) قرار گرفتهاند.
این افزایش تدریجی نشان میدهد که تمایل به گرفتن موقعیت لانگ در بازار آتی در حال بازگشت است، اما هنوز به حد افراطی نرسیده. درواقع، اهرم سمت خرید در بازار مشتقه همچنان محدود است که این میتواند نشانهای مثبت از سلامت ساختار بازار باشد.
فعالتر شدن بازار آپشن
بازار آپشن نیز دریچهای دیگر برای درک احساسات معاملهگران فراهم میکند. یکی از شاخصهای کلیدی در این زمینه، «اسکویو ۲۵ دلتا با سررسید یکماهه» است. این شاخص اختلاف نوسان ضمنی (IV) اختیار فروش ۲۵ دلتا را از اختیار خرید ۲۵ دلتا کم میکند.
اسکویو منفی یعنی اختیارهای خرید (Calls) گرانتر از اختیارهای فروش (Puts) هستند؛ موضوعی که نشان میدهد معاملهگران به شکل تهاجمیتری بر روی رشد قیمت شرطبندی کردهاند. چنین رفتاری معمولاً با خوشبینی بازار همراه است.
در حال حاضر، مقدار این شاخص به منفی ۶٫۱٪ رسیده که نشان میدهد نوسان ضمنی Callها بهطور معنیداری بالاتر از Putهاست. این وضعیت حاکی از چرخش احساسات بهسوی ریسکپذیری بیشتر و تمایل به سناریوهای صعودی است.
هرچند این شاخص بهتنهایی سیگنال قطعی محسوب نمیشود، اما در صورتی که بعد از یک حرکت صعودی قوی بهطور پایدار در محدوده منفی باقی بماند، معمولاً با افزایش خوشبینی بازار همزمان است. برای اینکه بازار آپشن هماهنگ با فضای صعودی بازار اسپات باقی بماند، مطلوب است که این اسکویو همچنان نزدیک به سطح صفر یا منفی باقی بماند.
جمع بندی
در نوزدهمین گزارش هفتگی گلس نود، بررسی کردیم که رالی بیتکوین تا نزدیکی سقف تاریخی خود عمدتاً تحت تأثیر جریان قوی سرمایه در بازار اسپات بوده است؛ بهویژه از طریق ETFهای اسپات و صرافیهای بزرگی مانند کوین بیس. در همین حال، ناحیه حمایتی مهمی حول قیمت ۹۵ هزار دلار شکل گرفته که با کاهش فشار فروش همراه شده و به تقویت روند صعودی کمک کرده است.
در سوی دیگر، بازار مشتقه همچنان در حال تطبیق با این روند است. اگرچه شواهدی از بهبود دیده میشود، اما نرخهای تأمین مالی و حجم قراردادهای باز هنوز بهطور کامل با مومنتوم صعودی بازار اسپات همسو نشدهاند. در بازار آپشن نیز موقعیتگیریها با احتیاط، اما با نگاهی مثبت پیش میرود و در حال حاضر، شواهدی از اهرمگیری بیشازحد در بازار آتی دیده نمیشود.
این ساختار فعلی، پایهای سالم برای ادامه روند صعودی فراهم کرده است. البته تا زمانی که تقاضای جدید وارد بازار شود و فشار فروش کنترلشده باقی بماند.
